Dynastia Han

Władcy Han za fundament swojego imperium mieli osiągnięcia cywilizacyjne Okresy Walczących Królestw i polityczne zjednoczenie odziedziczone po znienawidzonej efemerycznej dynastii Qin.

Istniała w latach 206 → 220 .

O dynastii

-charbox-
-ilustracja-

Ustanowienie dynastii i pierwszy cesarz

Wkrótce po ustanowieniu dynastii Han, pierwszy cesarz Liu Bang przyznał rozległe terytoria arystokracji wywodzącej się z własnego klanu, przywódcom rebelii z innych krajów niż jego własny oraz towarzyszom broni. Zarządcy ci tytułowali się królami, posiadali własne armie, nakładali podatki, bili własny pieniądz i zarządzali nominacjami na terenie który kontrolowali.

Liu Bang jako cesarz wprowadził bardzo rozsądny system rządów – otóż on jedynie zatwierdzał memoranda proponowane przez urzędników nadwornych. Sam nie zabierał głosu w kształtowaniu propozycji. Pozostawiało to miejsce na ich merytoryczną krytykę i korektę – zarówno na szczeblu pałacu cesarskiego, jak i administracji na szczeblu prowincji i komanderii.

Rządy cesarza Wu

Gdy cesarz Wu objął tron, dokonał reform ograniczających władztwo królów. Z mocy jego rozporządzenia nie jeden, ale wszyscy potomkowie królów dziedziczyli fragmenty terytorium przyjmując tytuł markizów. Wkrótce terytoria „królestw" rozpadły się na mniejsze „dzielnice", które podporządkowano bezpośrednio władzy centralnej. Kolejnym krokiem było pozbawienie markizów ich tytułów szlacheckich.

Drugą kluczową zmianą wprowadzoną przez tego cesarza, było ustanowienie Konfucjanizmu jako ideologii państwowej. Czyn ten był niezbędny w celu wzmocnienia i legitymizacji władzy centralnej. Zmiana ideologii państwowej przebiegała pod wpływem i nadzorem uczonego konfucjańskiego Dong Zhongshu. Wcielono w życie i wpojono w świadomość poddanych następujące doktryny i zmiany:

– Niebo i Wola Niebios ma decydującą rolę ponad wszystkimi sprawami

– Cesarz jest synem Nieba i jako taki sprawuje władzę nad światem i ludźmi go zamieszkującymi.

– ograniczono wpływ oddziaływania „Stu szkół" i ustanowiono Konfucjanizm jako ideologię państwową.

– administracja została przejęta przez uczonych konfucjańskich, utrwalając tym samym przyczółki nowej ideologii i szybko przejmując w ten sposób kontrolę nad aparatem państwa.

-charbox-

Oprócz tych zmian, cesarz Wu wprowadził szereg reform i innowacji. Jedną z nich była zasada datowania wydarzeń nianhao, która systematyzowała zapis historyczny. Wprowadzenie tego systemu pozwoliło na jasne określanie czasu wydarzeń historycznych. Lata liczono od chwili wstąpienia na tron każdego kolejnego cesarza. Można też było nazywać okresy panowania tego samego cesarza. Dzisiaj w Republice Chińskiej na Tajwanie zlicza się lata od chwili ustanowienia rządu narodowego w 1911 roku. Tak więc w urzędach w roku 2014 n.e. czasomierze pokazują rok 103 Republiki.

-charbox-

Cesarz Wu dokonał także wielu innych zmian, które wzmocniły rządy rodu Han. Wprowadził również nowe podatki handlowe i ustanowił monopol na bicie monet miedzianych. Ustanowił też państwowy monopol na handel solą, żelazem i alkoholem.

Prowadził aktywne podboje i aktywna pacyfikację plemion i ludów pogranicznych. W roku 128 p.n.e.zagarnął Mandżurię> wkrótece potem opanował królestwa środkowej i północnej Korei (109–106 r. p.n.e.). Imię cesarza (wu oznacza wojskowość, waleczność, oręż) upamiętnia właśnie ten aspekt jego rządów.

Okres załamania, chaosu, a następnie restytucji dynastii Han

Skomplikowana sytuacji polityczna i intrygi na dworze cesarskim zbliżały moment upadku dynastii. Coraz większy wpływ na decyzje polityczne uzyskiwał ród cesarzowej – Wang. Jednocześnie kolejni władcy nie byli dość silni aby oprzeć się roszczeniom potężniejących rodów arystokratycznych i pozwalali im na coraz większe uciskanie warstwy chłopstwa, której praca dostarczała wpływów z podatków. Urzędnicy stawali się coraz bardziej skorumpowani, a koszt uzyskiwania stanowisk (łapówki) przerzucali na swoich poddanych.

Ród Liu nie wydał już żadnego wybitnego władcy. W roku 7 p.n.e. na tronie osadzono cesarza Pinga, co oznaczało, że stanowisko regenta zajmie cesarzowa wdowa Wang. Faktyczną władzę polityczną dzierżył jednak jej bratanek, Wang Meng, który stopniowo za pomocą intryg skupił w swoim ręku całą władzę.

Wprowadził on m. in. reformy rolne, niosące ulgę uciśnionemu chłopstwu. Sytuacja jednak nieodwracalnie ciążyła ku ogólnemu załamaniu. Presja ze strony warstw urzędniczych wymusiła decyzję, aby stanowiska mogły być dziedziczone.

Do załamującej się sytuacji wewnętrznej dołączyła seria katastrof naturalnych: powodzi, susz i plagi szarańczy. Sporadyczne bunty o podłożu politycznym stopniowo przekształciły się więc w niepowstrzymaną falę ruchów ludowych, co szybko zaowocowało buntami, które destabilizowały całe państwo.

-charbox-

Restytucja rodu Liu i utworzenie Wschodniej Dynastii Han

Po okresie zamieszania dokonano restauracji dynastii Han. Nowym cesarzem został w 25 roku n.e. Liu Xiu. Definitywne skonsolidowanie i odtworzenie imperium zabrało jednak jeszcze 10 kolejnych lat. Ponieważ Chang'an, dotychczasowa stolica dynastii Han, zostało dwukrotnie zniszczona i splądrowane, stolicą Późniejszej Dynastii Han zostało położone na wschód Luoyang.

-charbox-

Państwa, dynastie i poczet ich władców

Poczet władców (30)

CHARS:

Gao Zu 高祖

Imię osobiste: Liu Bang 劉邦

Imię świątynne: Gao Zu 高祖

Chronologicznie to pierwszy władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 206 → 195 p.n.e..

Okresy dynastyczne nianhao

CHARS:

Imię osobiste: Liu Ying 劉盈

Imię pośmiertne: Hui Di 惠帝

Chronologicznie to drugi władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 194 → 188 p.n.e..

Okresy dynastyczne nianhao

CHARS:

Imię osobiste: Liu Gong 劉恭

Imię pośmiertne: Shao Di Qian Shao Di 前少帝

Chronologicznie to trzeci władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 188 → 184 p.n.e..

Okresy dynastyczne nianhao

CHARS:

Imię osobiste: Liu Hong 劉弘

Imię pośmiertne: Hou Shao Di 後少帝

Chronologicznie to czwarty władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 184 → 180 p.n.e..

Okresy dynastyczne nianhao

CHARS:

Imię osobiste: Liu Heng 劉恆

Imię pośmiertne: Wen Di 文帝

Chronologicznie to piąty władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 179 → 157 p.n.e..

Rządy tego władcy to 1. okres nianhao

CHARS:

Imię osobiste: Liu Qi 劉啟

Imię pośmiertne: Jing Di 景帝

Chronologicznie to szósty władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 156 → 141 p.n.e..

Rządy tego władcy to cztery okresy nianhao

CHARS:
CHARS:

Imię osobiste: Liu Fuling 劉弗陵

Imię pośmiertne: Zhao Di 昭帝

Chronologicznie to ósmy władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 86 → 74 p.n.e..

Rządy tego władcy to trzy okresy nianhao

Król Changyi

inne imię markiz Haihun 海昏侯

Imię osobiste: Liu He 劉賀

Imię pośmiertne: (Chāngyì Wang) 昌邑王

Chronologicznie to dziewiąty władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 74.

Rządy tego władcy to 1. nie ma żadnych nianhao

Współdzielone z innym władcą: 1 元平 () lata 74–74

Imię osobiste: Liu Xun 劉詢

Imię pośmiertne: Xuān dì 宣帝

CHARS:

Imię osobiste: Liu Shi 劉奭

Imię pośmiertne: Yuán Dì 元帝

Chronologicznie to jedenasty władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 48 → 33 p.n.e..

Rządy tego władcy to cztery okresy nianhao

CHARS:

Imię osobiste: Liu Ao 劉驁

Imię pośmiertne: Chéng Dì 成帝

CHARS:

Imię osobiste: Liu Xin 劉欣

Imię pośmiertne: Āi Dì 哀帝

Chronologicznie to trzynasty władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 6 → 1 p.n.e..

Okresy dynastyczne nianhao

Jiànpíng 建平 6–3 BC
Yuánshòu 元壽 2–1 BC
CHARS:

Imię osobiste: Liu Kan 劉衎

Imię pośmiertne: Píng Dì 平帝

Chronologicznie to czternasty władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 1 p.n.e.–5 n.e..

Okresy dynastyczne nianhao

Yuánshǐ 元始 1 BC–5 AD
Ruzi Ying 孺子嬰
Liu Ying 劉嬰 6–8
Jùshè 居攝 6–Oct. 8
Chūshǐ 初始 8 listopada. 8–8 grudnia
CHARS:

Imię osobiste: Liu Ying 劉嬰

Imię pośmiertne: Ruzi Ying 孺子嬰

Chronologicznie to piątnasty władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 6 → 8.

Okresy dynastyczne nianhao

Jùshè 居攝 6–października 8 Chūshǐ 初始 listopada 8–grudnia 8
CHARS: rządu cesarza Gengshi 23–25 n.e. nie zalicza się  do czasu trwania dynastii Zachodniej Han.

rządu cesarza Gengshi 23–25 n.e. nie zalicza się do czasu trwania dynastii Zachodniej Han.

Imię osobiste: Liu Xuan 劉玄

Imię pośmiertne: Geng Shi Di 更始帝

Chronologicznie to szesnasty władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 23 → 25.

Okresy dynastyczne nianhao

Gēngshǐ 更始 23–25
CHARS:

Imię osobiste: Liu Xiu 劉秀

Imię pośmiertne: Guang Wu Di 光武帝

Chronologicznie to siedemnasty władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 25 → 57.

Okresy dynastyczne nianhao

Jiànwǔ 建武 25–56
Jiànwǔzhōngyuán 建武中元 56–57
CHARS:

Imię osobiste: Liu Zhuang 劉莊

Imię pośmiertne: Míng Dì 明帝

Chronologicznie to osiemnasty władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 58 → 75.

Okresy dynastyczne nianhao

Yǒngpíng 永平 58–75
CHARS:

Imię osobiste: Liu Da 劉炟

Imię pośmiertne: Zhāng Dì 章帝

Chronologicznie to dziewiętnasty władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 76 → 88.

Okresy dynastyczne nianhao

Jiànchū 建初 76–84
Yuánhé 元和 84–87
Zhānghé 章和 87–88
CHARS:

Imię osobiste: Liu Zhao 劉肇

Imię pośmiertne: Hé Dì 和帝

Chronologicznie to dwudziesty władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 89 → 105.

Okresy dynastyczne nianhao

Yǒngyuán 永元 89–105
Yuánxīng 元興 105
CHARS:

Imię osobiste: Liu Long 劉隆

Imię pośmiertne: Shāng Dì 殤帝

Chronologicznie to dwudziesty pierwszy władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 106 .

Okresy dynastyczne nianhao

Yánpíng 延平 dziewięć miesięcy roku 106
CHARS:

Imię osobiste: Liu Hu 劉祜

Imię pośmiertne: Ān Dì 安帝

Chronologicznie to dwudziesty drugi władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 106 → 125.

Okresy dynastyczne nianhao

Yǒngchū 永初 107–113
Yuánchū 元初 114–120
Yǒngníng 永寧 120–121
Jiànguāng 建光 121–122
Yánguāng 延光 122–125
CHARS: * - uwaga, imię tożsame z imieniem króla Hongnong (panował r. 189)

Běixiānghóu (markiz Beixiang) 北鄉侯

* - uwaga, imię tożsame z imieniem króla Hongnong (panował r. 189)

Imię osobiste: Liú Yì 劉懿

Imię pośmiertne: Shao Di 少帝

Chronologicznie to dwudziesty trzeci władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 125.

Okresy dynastyczne nianhao

Yánguāng 延光 125
CHARS:

Imię osobiste: Liu Bao 劉保

Imię pośmiertne: Shùn Dì 順帝

Chronologicznie to dwudziesty czwarty władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 125 → 144.

Okresy dynastyczne nianhao

Yǒngjiàn 永建 126–132
Yángjiā 陽嘉 132–135
Yǒnghé 永和 136–141
Hàn'ān 漢安 142–144
Jiànkāng 建康 144
CHARS:

Imię osobiste: Liu Bing 劉炳

Imię pośmiertne: Chōng Dì 沖帝

Chronologicznie to dwudziesty piąty władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 144 → 145.

Okresy dynastyczne nianhao

Yōngxī 永嘉 145
CHARS:

Imię osobiste: Liu Zuan 劉纘

Imię pośmiertne: Zhì Dì 質帝

Chronologicznie to dwudziesty szósty władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 145 → 146.

Rządy tego władcy to 1. okres nianhao

CHARS:

Imię osobiste: Liu Zhi 劉志

Imię pośmiertne: Huán Dì 桓帝

Chronologicznie to dwudziesty siódmy władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 146 → 168.

Okresy dynastyczne nianhao

Jiànhé 建和 147–149
Hépíng 和平 150
Yuánjiā 元嘉 151–153
Yǒngxīng 永興 153–154
Yǒngshòu 永壽 155–158
Yánxī 延熹 158–167
Yǒngkāng 永康 167
CHARS:

Imię osobiste: Liu Hong 劉宏

Imię pośmiertne: Líng Dì 靈帝

Chronologicznie to dwudziesty ósmy władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 168 → 189.

Okresy dynastyczne nianhao

Jiànníng 建寧 168–172
Xīpíng 熹平 172–178
Guānghé 光和 178–184
Zhōngpíng 中平 184–189
CHARS: Inne imię: Hóng Nóng Wáng (król Hongnong) 弘農王

Inne imię: Hóng Nóng Wáng (król Hongnong) 弘農王

Imię osobiste: Liu Bian 劉辯

Imię pośmiertne: Shǎo Dì 少帝

Chronologicznie to !!! władca dynastii Han. Czas życia / rządów: , 189.

Okresy dynastyczne nianhao

Guīngxī 光熹 189
CHARS:

Imię osobiste: Liu Xie (liú xié) 劉協

Imię pośmiertne: Xian Di 獻帝

Ważniejsze wydarzenia: 9

Chińskie ciekawostki-

Poczatek panowania dynastii Han

Powiązany artykuł

Chińskie ciekawostki-

Rządy cesarza Wu

Powiązany artykuł

Chińskie ciekawostki-

Walki z barbarzyńcami Xiongnu

Powiązany artykuł

Chińskie ciekawostki-

Wyprawy Zhang Qiana skutkują ustanowieniem Jedwabnego szlaku

Powiązany artykuł

Chińskie ciekawostki-

Sima Qian kończy dzieło Zapiski historyka

Powiązany artykuł

Chińskie ciekawostki-

Wang Mang uzurpuje władzę i zakłada dynastię Xin

Powiązany artykuł

Chińskie ciekawostki-

Pierwsze wzmianki o produkcji papieru

Powiązany artykuł

Chińskie ciekawostki-

Rebelia Żółtych Turbanów

Powiązany artykuł

Chińskie ciekawostki-

Bitwa przy Czerwonych Klifach

Powiązany artykuł

Bibliografia i źródła wiedzy

Artykuł nie ma zadeklarowanych źródeł.

Warto przeczytać

Spodobał ci się artykuł? Polub go lub polub Chiny.pl na Facebooku:

Reklama

A jeśli masz jakieś uwagi, napisz komentarz poniżej

Ilość powiązanych artykułów: 2

Dynastia Qin i zjednoczenie Chin

Dynastia Qin i zjednoczenie Chin

Poprzedni okres historyczny

Zmagania o supremację w Epoce Wiosen i Jesieni, a następnie Okresie Walczących Królestw stopniowo redukowały ilość istniejących państw. W roku 400 p.n.e. było ich siedemnaście. W roku 300 p.n.e. – jedenaście, jednak w roku 256 zostało jedynie siedem największych państw - wszystkie inne zostały pożarte w niekończących się wojnach i intrygach. Owe siedem potęg prowadziło brutalną, pełną podstępów grę o przetrwanie i dominację.

Przeczytaj...

Gdy cesarz Wu objął tron cesarski, dokonał reform ograniczających tą niebezpieczną dla cesarstwa władzę królów. Z mocy jego rozporządzenia potomkowie królów dziedziczyli fragmenty terytorium przyjmując tytuł markizów. Wkrótce terytoria „królestw” rozpadły się na mniejsze „dzielnice”, które podporządkowano bezpośrednio władzy centralnej. Kolejnym krokiem było pozbawienie markizów ich tytułów szlacheckich.

Przeczytaj...

messages.comments:

Napisz swój komentarz

Imię lub nick - obowiązkowe dla niezalogowanych
Obowiązkowy dla niezalogowanych

Zabezpieczenie antyspamowe:

  1. w pole Dobry Pomysł! wpisz 12 pomnożone przez przez 2.
  2. Możesz wstawić jeden link, ale to opóźni publikację komentarza. Dwa i więcej nie da rady.
  3. Komentarz przechodzi bez moderacji, jeśli ostatnią jego frazą jest Kartagina musi zostać zniszczona po łacinie.

Wstaw ciekawostkę na swoją własną stronę (rozwiń)

Tą dynastię możesz umieścić u siebie wstawiając poniższy kod:


Możesz też wstawić widżet otwierający się na losowej ciekawostce

Leksykon: władca, wydarzenie historyczne, fortel wojenny

Język: znak pisma, idiom, slang lub przysłowie