Dziesięć ostatnich aktualizacji:

Republika Chińska 1911 oraz Chińska Republika Ludowa 1949

Obalenie cesarstwa i proklamowanie Republiki Chińskiej wcale nie oznaczało, że Chuńczycy mogli zabrać się do radosnej pracy zbudowania wolnej ojczyzny. Nastąpił okres 38 lat chaosu, zupełnie jak przy upadku innych historycznych dynastii.

czytaj dalej...
przed rokiem 2014
Przewodniczący Mao

Mao stał się ofiarą przekonania o własnej nieomylności. Zwykłe dla władzy patologie polegające na odcięciu od realistycznej oceny efektów własnych działań. Najdobitniejszą ilustracją jest słynna klęska wielkiego głodu 1958−62. Wspólnym mianownikiem przyczyn głodu było działanie mające cel wyłącznie ideologiczny. Były rozżenione ze sprawdzonymi w praktyce mechanizmami ekonomii i produkcji.

czytaj dalej...
przed rokiem 2014
Wojna Chińsko-Japońska 1894

Po otwarciu się na świat Japonii, które nastąpiło w wyniku rewolucji Meiji, kraj ten przystąpił do realizowania agresywnej polityki zewnętrznej. Polegała on ona budowaniu imperium poza granicami Japonii. Jednym z pierwszych kroków na tej drodze była ekspedycja mająca na celu podporządkowanie Półwyspu Koreańskiego. W roku 1894 Japończycy wysłali tam kontyngent wojskowy. Chińczycy wysłali własny. Pierwszym starciem między Japończykami, a armią chińską była potyczka morska między flotą japońską, a chińskimi transportowcami wiozącymi ludzi i sprzęt do wsparcia oporu króla Korei.

czytaj dalej...
przed rokiem 2014
Chiny - nazwa i jej pochodzenie

Po tym, jak założyciel dynastii Xia Wielki Yu ujarzmił wody Rzeki Żółtej, podzielił swoje dominium na dziewięć regionów: położone centralnie Yùzhōu 豫州, oraz Jìzhōu 冀州, Yǎnzhōu 兗州, Qīngzhōu 青州, Xúzhōu 徐州, Yángzhōu 揚州, Jīngzhōu 荊州,Liángzhōu 梁州, Yōngzhōu 雍州.

czytaj dalej...
przed rokiem 2014
Dynastia Zhou

W ostatnich latach panowania dynastii Shang, klan Zhou stopniowo rósł w siłę. Był to klan o mieszanym składzie etnicznym, który przybył od zachodu i wszedł pod protektorat Shang. Z racji, że od tamtej strony imperium Shangów było atakowane przez plemiona barbarzyńców, władztwo Zhou było bardzo wygodnym terytorium buforowym, które osłaniało bardziej cywilizowane rejony przed ciągłymi najazdami.

czytaj dalej...
przed rokiem 2014
Prawie wszystko o bambusie

Bambus jest drewniejącą trawą wieloletnią z rodziny Poaceae. Jego pędy mają od 1mm do 30 cm średnicy w zależności od gatunku. A gatunków bambusa jest około tysiąca – występują głównie w obszarach tropikalnych i subtropikalnych, najliczniej oczywiście w Azji wschodniej. Rozmaite gatunki bambusa osiągają wysokość od kilku centymetrów do 40 m. Charakteryzuje się niezwykle szybkim tempem wzrostu, dochodzącym do 70-80 cm dziennie. Pojedyncza łodyga dzieli się na równe segmenty, z których wyrasta jeden liść i/lub od jednego do kilkunastu odgałęzień.

czytaj dalej...
przed rokiem 2014
'Filozof konfucjański Zhu Xi

W czasach, gdy Konfucjusz stworzył zasady idealnego systemu społecznego, zwanego na jego cześć Konfucjanizmem, brakło w cywilizacji chińskiej opartego na wartościach duchowych systemu religijnego. Istniał oczywiście animizm, kult przodków, a także rozbudowane i coraz bardziej skomplikowane systemy interpretacji zawartości Księgi przemian.

czytaj dalej...
przed rokiem 2014
Pismo chińskie

Historia chińskiego pisma liczy sobie trzy tysiąclecia. Przewidywaniu przyszłości służyły najstarsze zachowane zabytki - inskrypcje wróżebne na kościach i skorupach żółwi. Pismo szybko zaczeło służyć do zarządzania coraz bardziej skomplikowanymi organizmami państwowymi.

czytaj dalej...
przed rokiem 2014
Chińska sztuka wojenna

W literaturze chińskiej istnieje tzw. Siedem klasyków militarnych (Wu jīng qī shū 武經七書). Jest to zbiór napisanych w starożytności traktatów o wojskowości. Wybór ksiąg został dokonany przez cesarza dynastii Song Shenzonga (宋神宗) w roku 1080 n.e. Od tego czasu stały się one kanonem sztuki militarnej i były uwzględniane w encyklopediach. W przeciągu stuleci powstało wiele ich kompilacji, bogatych w rozmaitej wartości komentarze. Znajomość tych dzieł była wymagana od każdego dowódcy.

czytaj dalej...
przed rokiem 2014
Filozof taoistyczny Zhuangzi

Zhuang Zi to najbardziej wpływowy filozof taoizmu.

czytaj dalej...
przed rokiem 2014
Ciekawe artykuły:
Księga przemian

To jeden z najstarszych tekstów klasycznych; w starożytnych Chinach. Księga służyła do wróżb potrzebnych do organizowania życia społecznego i sprawowania władzy.

czytaj dalej...
19 listopada 2012
Syn Nieba

Cesarz był zwornikiem między światem ziemskim i Niebem. Miał więc dzięki mandatowi niebios szczególnie doniosłą funkcję pilnowania, aby harmonia świata ziemskiego była podtrzymywana. Władca musiał odprawiać rytuały i przestrzegać cnót Ren, De, Yi oraz innych.

czytaj dalej...
26 października 2012
Fujian tulou

Budynki tulou występują w górzystych okolicach pogranicza prowincji Fujian i Guandong, w najbliższej okolicy miasta Yongding (永定). Budynki te w roku 2008 zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

czytaj dalej...
4 listopada 2011
Wojny opiumowe

Wojny opiumowe to łącznie trzy wojny prowadzone przeciwko Chinom:

1. Wielkiej Brytanii 1839–1842 oraz
2. Wielkiej Brytanii i Francji w latach 1856–1858,
3. Wielkiej Brytanii i Francji w latach 1859–1860.

Ich celem była dalsza ekspansja polityczna i gospodarcza tych mocarstw na terytorium Chin . Bezpośrednią przyczyną wojen stało się zniszczenie przez władze chińskie ładunku opium z kontrabandy brytyjskiej.

czytaj dalej...
styczeń 2009
Kaligrafia chińska

Chińczycy zawsze przykładali wielką wagę do eleganckiego wyglądu pisma; zawsze też uznawali kaligrafię za jedną ze sztuk na równi z malarstwem. Choć samo pismo chińskie ma 3500 lat, sztuka kaligrafii została ukształtowana i rozwinięta około III–IV roku n.e. Sztuka kaligrafii rozposzechniła się w sąsiednich krajach wraz z pismem chińskim. Korea, Japonia oraz Wietnam wykształciły swoje własne szkoły kaligraficzne.

czytaj dalej...
maj 2011
Chiński nowy rok

Pochodzenie Chińskiego Nowego Roku datuje się na wiele wieków wstecz, ale dokładne określenie jego początku nie jest możliwe. Znane jest kilka znaczeń słowa Nian, wszystkie one zgadzają się, że wcześniej było imieniem bestii, która zaczęła polować na ludzi w noc przed rozpoczęciem nowego roku. We współczesnym języku Chińskim oznacza rok. W Chinach jest także zwyczaj określany jako „festiwal wiosny”, a jego obchody trwają przez ok. 15 dni.

czytaj dalej...
styczeń 2006
Chińskie wynalazki

Co prawda nowoczesna nauka powstała w Europie, jednak przez setki i tysiące lat to Chiny były najbardziej rozwiniętym cywilizacyjnie rejonem naszej planety. Jeszcze w XVII i XVIII wieku przyjeżdżający do Chin podróżnicy i kupcy przyjeżdżali po to, by podpatrywać i wykradać, i jawnie kopiować sekrety technologiczne.

czytaj dalej...
maj 2006

Podstawy:

Chiny: Język urzędowy ChRL

Oficjalnym językiem Chińskiej Republiki Ludowej jest Pǔtōnghuà, czyli mowa powszechna, po angielsku określana jako Mandarin Chinese. Putonghua to sztucznie utworzony język ogólnonarodowy, który powstał na bazie jednego z dialektów, którymi posługiwano się w Pekinie. Jest to więc jednocześnie jeden z dialektów Hàn.
więcej


Znaki chińskie

Reforma pisma, w czasie której usystematyzowano i uporządkowano pismo miała miejsce za panowania dynastii Han, stąd też często współczesne znaki chińskie, w odróżnieniu od skryptów używanych wcześniej, określa się słowem „hanzi”, czyli „znak [pisma] hanów”.
O sposobie pisania znaków dowiesz się tutaj .


Język a kultura

dosł. pismo i język Państwa Środka
zhong – środek, wen – jezyk, kultura, edukacja. W chwili obecnej znaki te oznaczają dialekt mandaryński oraz wszystkie używane przez Chińczyków znaki – czyli nie tylko język mówiony, ale i pisany.
UWAGA: Określenie używane głównie przez obcokrajowców i nauczycieli języka chińskiego. Gdy Chińczyk na pyta się obcokrajowca, czy ten potrafi mówić po chińsku, używa najczęściej (obok „guoyu” ) WŁAŚNIE TEGO określenia. Powie on: 你會說中文嗎? (Ni hui shuo zhongwen ma?)
więcej


Język mówiony.


zhongguo – Chiny, hua – mowa Rzadko używane określenie na język mówiony, czyli Putonghua. Używane najczęściej w obecności obcokrajowców w odniesieniu do języka mówionego.
więcej


Alfabet chiński

Nie istnieje coś takiego jak alfabet chiński, gdyż znaki pisma chińskiego nie reprezentują dźwięków.
W języku chińskim można doliczyć się ponad dziewięćdziesięciu tysięcy znaków, wraz z ich wariantami! W życiu codziennym, nawet do czytania gazet i książek, wystarcza jednak znajomość 2–5 tysięcy znaków. Do biegło czytania tekstów potrzebna jest znajomość ok. 10–15 tysięcy znaków.
Współcześnie, powszechnie stosowany jest system pisowni wg którego znak musi mieścić się w zarysie kwadratu.
więcej


Chińskie imiona

Typowe nazwisko chińskie składa się z trzech znaków. Pierwszy to nazwisko, pozostałe dwa to imię. W publikacjach zapisuje się je za pomocą pinyinu, np. Mao Zedong. W krajach anglojęzycznych stosuje się czasem transkrypcję Wade-Gilesa, zwłaszcza przy nazwiskach tajwańskich.
więcej


Język chiński i dialekty

To, co my, Polacy, określamy językiem chińskim, jest tak naprawdę pewną grupą języków o wspólnym pochodzeniu historycznym, a którą posługiwano się na obszarze zajmowanym przez Chiny. Z punktu widzenia lingwistyki, są to odrębne języki, jednak – głównie z powodów politycznych, nazywa się je dialektami.
więcej


Znaki tradycyjne
i uproszczone

Proces upraszczania znaków pisma chińskiego to szereg reform wprowadzanych stopniowo po 1911.
więcej


Słynni Chińczycy

Poeci, mężowie stanu, dowódcy i królowie, których nie znamy, a których imię zna niemal każde chińskie dziecko.
więcej


Słynne powieści chińskie

Chińczycy szczególnie upodobali sobie cztery powieści. Opisane w nich wydarzenia i bohaterowie zawładnęły wyobraźnią milionów czytelników zarówno współcześnie, jak i w przeszłości.
więcej
Znaki pisma:
Wymowa: tiān Znaczenie:
niebo, Niebiosa
Budowa i historia znaku:
Pierwotnie to podobizna człowieka 人 z wielką głową, zapewne rytualnym kapłańskim kapeluszem. Poza tym Niebo to coś ponad człowiekiem
Losowe chengyu Słownik chengyu
踔厲風發
Wymowa: chuō lì fēng fā Znaczenie: mówić elokwentnie i informująco
Sławna persona, idea, dynastia, wyrób, etc.:
Północne Wei 北魏 Běi wèi
Północne Wei

Państwo dominujące w północnej części Chin, zwane także Tuoba Wei (拓拔魏), Późne Wei (後魏), albo Yuan Wei (元魏).

Losowy fortel Wszystkie fortele Inny
Wymowa:
Chińskie znaki: 趁火打劫
Porada: Przeprowadź atak wtedy, gdy ofiara, za- jęta innymi kłopotami, nie ma możliwości przeciwstawienia się twoim działaniom.
Frazy języka potocznego Zobacz szystkie zwroty
屯田 , (屯田)
Wymowa: túntián
Znaczenie: osadzic garnizon lub chłopów na nieużytkach, aby produkowali żywność
Historia frazy: określenie polityki kolonizacyjnej stosowanej przez lenników dynastii Zhou (VII-III w. p.n.e.). Polegała ona na uruchamianiu ziem leżących odłogiem.
Gdzie i kiedy używana: zwrot hitoryczny
Poczet władców historycznych Repozytorium władców
Imię osobiste: Liu Xin 劉欣 Imię świątynne: Imię pośmiertne: Āi Dì 哀帝
Numer władcy tej dynastii: 0
Czas życia i rządów: , 6–1
Okresy dynastyczne nianhao: Jiànpíng 建平 6–3 BC
Yuánshòu 元壽 2–1 BC
Repozytorium władców Kraju Środka tutaj.
Wydarzenie historyczne Repozytorium wydarzeń

1976

Śmierć Mao Zedonga (1893–1976) Aresztowanie „bandy czworga”, a tym samym rozlizenie z komunizmem.

Zobacz listę wydarzeń historycznych tutaj.