1. Biolog
Bambus jest drewniejącą trawą wieloletnią z rodziny Poaceae. Jego pędy mają od 1mm do 30 cm średnicy w zależności od gatunku. Tych ostatnich jest około 1000 – głównie w obszarach tropikalnych i subtropikalnych, najliczniej oczywiście w Azji wschodniej. Bambusy występują także w Afryce subsacharyjskiej, Ameryce Południowej, Australii. Od 50 stopnia szerokości geogr. północnej do 47 stopnia sz. g. południowej. Bambusy nie występują w Europie, północnej części Afryki, zachodniej Azji i na północy Ameryki Północnej.
Rośliny osiągają wysokość od kilku centymetrów do 40 m. Charakteryzuje się niezwykle szybkim tempem wzrostu, dochodzącym do 70-80 cm dziennie. Pojedyncza łodyga dzieli się na równe odcinki, z których wyrasta jeden liść i/lub od jednego do kilkunastu odgałęzień.
2. Ogrodnik
Obecnie powszechnie bambusy uprawia się jako roślinę użytkową i ozdobną. Rozmnażają się głównie wegetatywnie, tzn przez podziemne rozrosty. Jest rośliną bardzo odporną na mrozy i zimozieloną. Kwitnie bardzo rzadko – niektóre gatunki raz na 100 lat. Kiedy jednak tak się dzieje, jest regułą, że roślina wkrótce obumrze. Co ciekawe, kwitnienie i obumieranie następuje w całym regionie geograficznym.
Niektórzy biologowie sądzą, że jest to obrona przed zwierzętami żywiącymi się nasionami bambusa – dzięki wspomnianej „obronie zbiorowej” stają się niepewnym źródłem pożywienia dla populacji zwierząt.
3. Budowniczy i praktyk
Bambus jest niezwykle wręcz trwałym materiałem budowlanym. Nie gnije, co ma istotne znaczenie w wilgotnych klimatach tropikalnych. Nie jedzą go też termity.
Z bambusa można wykonać:
– kubki i inne naczynia
– dom. Indianie Cofano (Ameryka Południowa) wykorzystują bambus do budowy domów odpornych na termity i mrówki
– broń (np. drzewca do włóczni), a także narzędzia tortur. Indianie amazońscy puste segmenty bambusa używają do przechowywania zatrutych strzałek
– fajerwerki. Bambus wrzucony do ogniska pęka z głośnym trzaskiem, co wykorzystuje się do odstraszania dzikich zwierząt. Metoda ta została opisana w powieści Tajemnicza wyspa Juliusza Verne'a
– obuwie, przedmioty codziennego użytku takie jak np. wędki, fajki
– Indianie Waika odurzają się zażywając proszek jupo z utartego bambusa. Robią to wciągając go do nosa przy pomocy bambusowej rurki.
4. Smakosz
Niektóre gatunki bambusa, a w zasadzie ich młode pędy, są jadalne. Robi się z nich zupy, sałatki i wiele innych rodzajów dań.
Oprócz tego z bambusa można wykonać pałeczki, służące Azjatom za sztućce.
|
Obok znane wszystkim ze słyszenia pędy bambusa. Po wykopaniu z ziemi i oczyszczeniu sprzedaje się je w stanie surowym, bądź przyrządza na poczekaniu. Pęd należy pokroić na kawałki, a następnie ugotować.
|
|
|
|
Lekko marynowane pędy pocięte w plasterki |
|
Bambus gotowany |
|
Zupa z bambusa. |
|
Bambus jest też często pojemnikiem na jedzenie. Na zdjęciu przysmak rejonów górskich, tzw. zhutongfan (竹筒飯), czyli silnie przyprawiony ryż podgrzany w segmencie bambusa. Takie „tuby” zabierano do pracy w polu. Przed zjedzeniem wrzucano do ogniska w celu podgrzania. |
5. W Chinach
Motywy bambusa są bardzo często wykorzystywane w chińskiej sztuce.
 |
| Li Kan 李衎 (1244 – 1320), Bambus i skały 竹石圖 |
