Dynastia Zhou
|
Zhōu cháo (周)
Dynastia Zhou: Połowa XI wiek p.n.e.–256 p.n.e |
|
W ostatnich latach panowania dynastii Shang, ród Zhou stopniowo rósł w siłę. Był to ród o mieszanym składzie etnicznym, który przybył od zachodu i wszedł pod protektorat Shang. Z racji, że od tamtej strony imperium Shang było atakowane przez plemiona barbarzyńców, władztwo Zhou było bardzo wygodnym terytorium buforowym, które osłaniało bardziej cywilizowane rejony przed ciągłymi najazdami.
Według źródeł historycznych z czasów dynastii Han (głównie Zapiski Historyka autorstwa Sima Qiana), do ustanowienia supremacji nowego rodu doszło w wyniku długoletniego konfliktu między władcami Shang, a Wodzem Zachodu, jak tytułowano wtedy księcia Zhou. Regularna wojna wybuchła dopiero po śmierci jednego z książąt Zhou. Pod wodzą osieroconego syna księcia, Zhou wystawiło armię około 45 tysięcy żołnierzy i 300 rydwanów. Shang przeciwstawiło się z armią 170 tysięcy, jednak – wg relacji historyków – w skutek zdrady sojuszników poniosła klęskę. Bitwa pod Muye, mająca miejsce około 1122 a 1028 r. p.n.e była zaledwie początkiem trwających około 20 lat walk o supremację i pacyfikację całego rejonu.
Ich ostatecznym rezultatem był triumf Zhou i całkowita reorganizacja państwa. Obszar będący we władaniu Zhou podzielono na 70 lenn. Każde z nich było strzeżone przez silny garnizon wojskowy i zarządzany przez stronników lub krewnych Zhou. Wszystko to dokonane zostało przez założyciela dynastii Zhou, tzw. Wojowniczego króla.
|
Wǔ Wáng (武王)
Król Wu, założyciel Dynastii Zhou |
|
Istnieje wiele sprzecznych relacji dotyczących dalszych losów rodu Shang i jego zwolenników. Część z nich objęła lenno w najbliższej okolicy dawnej stolicy Shang – mieście Jin. Inne zapisy mówią, iż część z nich udała się na wygnanie na południe, do dorzecza rzeki Jangcy. Ponoć część z nich przeniosła się na tereny obecnej Korei.
Po śmierci króla Wu, wybuchł bunt ludności i arystokracji sprzyjającej poprzedniemu władcy. Bunt tłumiono przez 3 lata. Rezultatem tych wydarzeń było zwiększenie ilości państw lennych do 170. Od 770 p.n.e. faktyczna władza w tych państwach była sprawowana przez ich zarządców, zwanych hegemonami. Czasy te obejmują tzw. Epokę Wiosen i Jesieni oraz Epokę Walczących Królestw. Był to okres nieustannych walk i wojen między poszczególnymi terytoriami, państwami czy też obszarami.
Okres panowania, czy może raczej istnienia, dynastii Zhou można podzielić na dwie części: – Zachodnią dynastię Zhou, ok. 1046 p.n.e.–771 p.n.e. – Wschodnią dynastię Zhou, 770 p.n.e.–256 p.n.e.
Wschodnia dynastia Zhou to z kolei – okres Wiosen i Jesieni, 770 p.n.e.–476 p.n.e.
– okres Walczących Królestw, 475 p.n.e.–221 p.n.e.
Dynastia Zhou upadła ostatecznie w 256 p.n.e., kiedy to Qin, najsilniejsze z państw walczących o supremację ostatecznie zakończyło podboje pozostałych potęg i po raz pierwszy zjednoczyło region w jednolity organizm państwowy. Pod koniec okresu Walczących Królestw król dynastii Zhou był ciągle imperialnym duchowym przywódcą, nie miał jednak żadnej realnej władzy nad wojującymi państwami.
Rozkwit kultury i pojawienie się konfucjanizmu
Bezustanne wojny nie przeszkadzały w burzliwym rozwoju cywilizacyjnym.
Pojawił się Konfucjanizm, rozwinęło się tzw. Sto szkół myśli chińskiej.
Pojawiały się nowe technologie i wynalazki. Wiele z nich miało charakter rewolucyjny i pozwoliło na niemal skokowe zwiększenie wydajności upraw, postęp w sztukach wojennych itp.
Tak więc około roku 600 p.n.e. zaczęto używać narzędzi i broni żelaznych. rolnictwo wkroczyło w nową epokę dzięki żelaznym pługom i uprawie szeregowej. Zbiegło się to z wynalezieniem uprzęży szorowej, która znacząco zwiększyła wydajność zwierząt pociągowych.
Metalurgia rozwinęła się szybko dzięki szeregowi usprawnień i wynalazków, takich jak miech tłokowy obustronnego działania, wytop żeliwa, stali i wynalezienie metod jej hartowania.
Po IV wieku p.n.e. techniki militarne wzbogaciły się o szereg nowych broni, m.in. o wynalezioną około V w. kuszę.
Władcy Dynastii Zhou
Kolejne (w tym równoległe) okresy historyczne:
Epoka Wiosen i Jesieni, 770 p.n.e.–476 p.n.e.
okres Walczących Królestw, 475 p.n.e.–221 p.n.e.
