Powstanie „Bokserów”
Po wojnach opiumowych zachodnie mocarstwa w całych Chinach zaczęły powstawać ośrodki misyjne propagujące religie zachodnie wśród Chińczyków. Spotkało się to z oporem ludności, który stopniowo narastał.
Dla ilustracji można przytoczyć, iż księża i misjonarze byli traktowani jako złe duchy, czy też chiński odpowiednik diabłów, rozsiewający swój zgubny wpływ pośród Chińczyków. Jednym z powodów były niefortunne próby karmienia dzieci chińskich mlekiem krowim.
Jako że na terenach, na których to robiono, Chińczycy nie hodowali bydła, a tym samym nie żywili się mlekiem, ich układ trawienny nie zawierał bakterii odpowiednich do prawidłowego przetrawienia mleka. Próby dokarmiania głodujących – mimo jak najszczerszych chęci mnichów i misjonarzy – kończyły się śmiercią dzieci – nierzadko w męczarniach.
W końcu w roku 1898 w prowincji Shandong powstał ruch „Stowarzyszenie Prawości i Harmonii” . Przeciwstawiał się on wpływom chrześcijańskim i ogólnie zachodnim.

|
Yìhétuán yùndòng (義和團運動)
Ruch Prawości i Pokoju, bądź też Rebelia „Bokserów” w roku 1900 |
| Ponieważ przywódcy ruchu aktywnie używali sztuk walki, ludzie zachodu nazywali ich „Bokserami” – stąd wywodzi się zachodnia nazwa tego ruchu |
|
Ruch „Bokserów” rozrastał się szybko. W roku 1900 nastąpiła gwałtowna konfrontacja z armią cesarską, która szybko przerodziła się w otwartą rebelię.
Organizacje Yihetuan w prowincjach Hebei i Shandong połączyły się i ruszyły na Pekin. Cesarzowa Dowager Cixi bała się zrazić do siebie ruch, a jednocześnie chciała go użyć do przeciwstawienia się zachodnim potęgom. Uznała więc swoją decyzją ruch Yihetuan za ruch patriotyczny.
Gdy mocarstwa zachodnie zorientowały się w tym, że władze Qing są przychylne rebelii, wysłały natychmiast własne wojska w celu jej stłumienia.
W czerwcu 1900 osiem krajów Wielka Brytania, USA, Niemcy Francja Rosja, Japonia, Włochy i Austria zorganizowały wspólną armię w celu obrony zachodnich koncesji w Pekinie.

|
Bāguó Liánjūn (八國聯軍)
Siły ośmiu sprzymierzonych krajów dokonujące interwencji w 1900 roku
Dosł. osiem (ba) – krajów – sprzymierzone – wojska. |
|
Rząd Qing wypowiedział wojnę tej armii i siły cesarskie razem z siłami „Bokserów” nawiązały walkę z intruzami.
Niestety dla Chińczyków, odnieśli oni porażkę w tej konfrontacji. Jej efektem było wpadnięcie całego Pekinu w ręce wojsk sojuszniczych. Cesarzowa wraz z małżonkiem uciekli do Xi'an, podczas gdy wojska sojusznicze splądrowały i złupiły Pekin.
Dalszy rozwój wydarzeń stał się jeszcze bardziej katastrofalny dla Chińczyków. Rząd Qing oficjalnie określił Ruch „Bokserów” jako bandytów i połączył swoje wojska z armią sojuszniczą w celu stłumienia jego wystąpień.
W roku 1901 podpisano tzw. Protokoły z r. 1901. Od tej chwili rząd Qing był jedynie organem wykonującym decyzje Sojuszniczych Potęg. Ponadto protokoły zobowiązywały rząd Qing do zapłaty 450 taelów* srebra za reparacje wojenne (!) za 39 lat interwencji państw zachodnich. Łącznie z odsetkami wyliczona suma opiewała na 980 milionów taelów.
* – tael (liǎng 兩) to miara wagi, w niektórych częściach Azji używana do dziś. We współczesnych Chinach to równo 50 gram, W Hong Kongu to w przybliżeniu 37.7 grama.
Powrót do spisu artykułów o historii Chin