Jest to pięć dzieł będących podstawą nauki Konfucjanizmu.
 |
1. Shījīng (詩經)
Księga pieśni (ang. The Book of Songs) |
Jest to antologia najstarszej poezji chińskiej. Jej stworzenie przypisuje się Konfucjuszowi. Zbiór zawiera 305 utworów, które dzielą się na 160 pieśni ludowych, 74 pieśni okolicznościowych (śpiewanych w czasie rutuałów nadwornych), 40 hymnów i pieśni pochwalnych wobec przodków, bogów lub cesarza. Ich wymowa interpretowana jest przez komentatorów jako nośnik ducha konfucjańskiego.
Pierwszy wiersz zamieszczony w tej księdze jest tutaj.
Polskie wydanie: "Księga pieśni" wstęp Mieczysław Jerzy Künstler "Alfa-Wero", Warszawa 1995
 |
2. Shūjīng (書經)
Księga dokumentów (ang. The Book of History; The Book od Documents, Classic of History)
|
Jest to zbiór dokumentów i mów których autorstwo przypisywane jest władcom i urzędnikom wczesnej dynastii Zhou (1050-256 pne; Zhōu, 周).
 |
3. Yìjīng (易經)
Księga przemian (ang. The Book of Changes "I Ching") |
Jej stworzenie przypisuje się legendarnemu cesarzowi Fuxi (Fú Xī, 伏羲). Jest to oparty na ośmiu TRYGRAMACH instruktaż obserwacji otaczającego ludzi Wszechświata. Wydarzenia, według wykładni "Księgi przemian", są przewidywalne dzieki temu iż są to powiązane ze sobą procesy, które podporządkowane są dynamicznej równowadze przeciwieństw.
Podstawową cechą Wszechświata jest nieustanna metamorfoza i przemiany. Odpowiednie odczytywanie wróżb dawało odpowiedzi na stawiane pytania natury osobistej, potwierdzało słuszność podjętych decyzji i wydobywało na światło dzienne odpowiedzi ukryte w podświadomości pytającego.
|
Trygram |
Nazwa |
Symbol |
Kierunek świata |
| 1 |
(☰) |
Energia (qián, 乾) |
niebo (天) |
północny zachód |
| 2 |
(☱) |
Radość (duì, 兌) |
bagno (澤) |
zachód |
| 3 |
(☲) |
Radiance (lí, 離) |
ogień (火) |
południe |
| 4 |
(☳) |
Shake (zhèn, 震) |
piorun (雷) |
wschód |
| 5 |
(☴) |
Ground (xùn, 巽) |
wiatr (風) |
południowy wschód |
| 6 |
(☵) |
Gorge (kǎn, 坎) |
woda (水) |
północ |
| 7 |
(☶) |
Bound (gèn, 艮) |
góra (山) |
północny wschód |
| 8 |
(☷) |
Field (kūn, 坤) |
ziemia (地) |
południowy zachód |
Tabela trygramów |
Do piątego wieku p.n.e., czyli do czasów Konfucjusza, powstał system heksagramów, z których każdy jest połączeniem dwóch trygramów.
Rysunek przedstawiający wszystkie właściwości przypisywane poszczególnym trygramom: tutaj.
W Internecie jest dostępny program do wróżb za pomocą Księgi przemian. Zapraszam tutaj.
Polskie wydania:
"I-Cing, Księga Przemian", przekład na niemiecki Richard Wilhelm, przekład na polski Wojciech Jóźwiak i Krzysztof Ostas, wyd. Latawiec, Warszawa 1994.
"I CHING KSIĘGA WRÓŻB", Tadeusz Zysk, Jacek Kryg, wyd. Elliot, Bydgoszcz 1990.
 |
4. Księga Rytuału Lǐjì 禮記 (礼记)
(ang.) The Book of Rites
|
„Księga Rytuału” (Liji, ok. 51 p.n.e.) – To wielki zbiór zawierający opisy różnych obyczajów, zachowań oraz etykiety, nawet z bardzo odległych czasów. Był tworzony w okresie Walczących Królestw (403-221 p.n.e.) przez wielu wyznawców nauk Konfucjusza, którzy zawierali tu własne przemyślenia oraz wykładnię nauk Konfucjusza dotyczących właściwego zachowania społecznego oraz obrzędowości związanej z muzyką, żałobą, składaniem ofiar, małżeństwem i powinnością synowską. Zbiór opracowany został przez Dai De, a później wydany przez jego bratanka Dai Shenga.
 |
5. Roczniki [wiosen i jesieni] Chūnqiū 春秋 -
(ang. The Spring and Autumn Annals, Cz’un-ts’iu),
znane także jako 麟經 (麟经) Lín Jīng, czyli Historia państwa Lu.
|
Chunqiu to okres historyczny, a zarazem tytuł księgi. Dosłownie znaczy Wiosny i Jesienie, jednak tytuł księgi tłumaczy się jako Roczniki. Można spotkać inne tłumaczenia tego tytułu, np. "Kroniki Wiosen i Jesieni"
Roczniki to słynne dzieło historyczne, kronika księstwa Lu, ojczyzny Konfucjusza. Jest to prawdopodobnie jedyne pismo, które wyszło osobiście spod jego ręki (jeżeli oprzemy się na autorytecie Mencjusza). W istocie są to niezmiernie lakoniczne kroniki wydarzeń z lat 722-481 p.n.e. (wg. innych danych z lat 770-479), w których krótko przedstawia się rozmaite zajścia i wydarzenia. Twierdzi się, że przy ich redagowaniu Konfucjusz z rozmysłem dobierał odpowiednie słowa i w ten subtelny sposób wyrażał swą aprobatę lub potępienie dla zachowania się i czynów władców i innych osobistości. Miał przy tym stosować teorię tzw. rektyfikacji nazw (tzn. słowa należało 'prostować', gdyż rzekomo utraciły one swój pierwotny i prawdziwy sens), i tym dawał wyraz oburzeniu wobec powszechnego upadku moralności swoich czasów. Niektórzy autorzy twierdzą również, iż dla udowodnienia swojego punktu widzenia Konfucjusz nie cofał się przed odpowiednim naginaniem faktów historycznych.
Oprócz powyższego pięcioksiągu konfucjańskiego, istnieje też Czteroksiąg, czyli 四書(书) Sìshū (ang. The Four Books). Są to dzieła przekazujące najwyższe nauki moralne, zebrane przez historyka Zhuxi (朱熹):
