Tony w języku chińskim

 

   Języki chińskie to języki tonalne. Oznacza to, że intonacja jest integralną częścią znaczenia każdej wypowiadanej sylaby. Europejczycy przyzwyczaili się do tego, iż intonacja przenosi dodatkowy przekaz emocjonalny. W językach chińskich jest niestety inaczej. Intonacja, z jaką wypowiemy sylabę, może zasadniczo zmienić jej znaczenie.

   Aby rozumieć mowę chińską ze słuchu oraz mówić w sposób zrozumiały, trzeba wytrwale ćwiczyć gardło i ucho.

Ton	Oznaczenie w Pinyin i Online Pinyin	MPS	Opis i wysokość tonu	Wykres
Pierwszy	tao1		wysoki 55:
Drugi	tao2		wysoki rosnący 35:
Trzeci	tao3		opadająco-rosnący 214:
Czwarty	tao4		opadający (z wysokiego do niskiego) 51:
Neutralny	(brak)	.	(zależy od tonu poprzedzającego)	-

 

Reguły zmiany tonów

   Istnieją reguły zmiany tonów w zależności od ich następstwa w zdaniu bądź słowie. Trudne do wymówienia sekwencje modyfikuje się w wymowie potocznej według kilku reguł. Oto kilka przykładów:

Teoretycznie i w zapisie:	W praktyce należy powiedzieć:
你好 – ni3 hao3	ni2 hao3
Wyjaśnienie: Sylaba w trzecim tonie przed inną sylabą z trzecim tonem. Pierwsza z sylab zmienia tona na drugi, choć w pinyinie zapisywana jest nadal z tonem trzecim.

 

Teoretycznie i w zapisie:	W praktyce należy powiedzieć:
一共 yi1 gong4	yi2 gong4
Sytuacja: Słowo jeden: 一 yi1 – Gdy występuje samodzielnie, przy liczeniu lub odczytywaniu liczb – występuje w tonie pierwszym - Gdy występuje przed sylabą z pierwszym, drugim lub trzecim tonem – ton zmienia się w czwarty - Gdy występuje przed sylabą z czwartym tonem – ton zmienia się na drugi

 

Teoretycznie i w zapisie:	W praktyce należy powiedzieć:
不對 – bu4 dui4	bu2 dui4
Przydawkę przeczącą bu 不 wymawia się w czwartym tonie za wyjątkiem sytuacji, gdy występuje przed sylabą w czwartym tonie – jej ton zmienia się wtedy na drugi.

 

   Czasami zmiany tonu, którym wypowiada się sylabę, zależą od innych czynników, niż składnia. jest tak z tytułem „Dialogów konfucjańskich”

Teoretycznie:	W praktyce należy powiedzieć:
論語 – Dialogi Konfucjańskie	Lun2 yu3
znak lun 論 czytamy w 4 tonie. Oznacza on tyle co „decydować, dyskutować; teoria” . Jedynym wyjątkiem, kiedy wymawiamy go w DRUGIM tonie jest tytuł „Dialogów konfucjańskich – tytuł dzieła należy czytać Lun2 yu3

   Często (niestety) jest tak, że znak ma kilka znaczeń i wymawia się go inaczej w zależności od znaczenia całego zestawienia:

覺
słowo:	Znaczenie znaku:
覺得 – jue2 de (sądzić)	czuć, myśleć
睡覺 – shui4jiao4 (iść spać)	spać