To kompilacja trzydziestu sześciu przysłów ilustrujących użycie forteli wojennych. Jest to 36 zwięzłych czteroznakowych przysłów (chengyu), najczęściej odnoszących się do weryfikowalnych wydarzeń historycznych, jednak o trudnym do zweryfikownia pochodzeniu. Część z nich ma związek ze słynną książką "Sztuka wojny".
Ich sens odnosi się do sposobów postępowania nie tylko w czasie działań zbrojnych, ale i życia codziennego. Są zaleceniami uniwersalnymi i można je zastosować w niemal w każdej życiowej sytuacji.
W zasadzie wszelkie porady skutecznego działania niesione przez Fortele można sprowadzić do kilku zasadniczych reguł postępowania:
1. Znaj siebie i znaj przeciwnika, a możesz stoczyć 100 bitew nie odnosząc porażki (zawarte w "Sztuce wojny")
2. Przyjmij, że wróg jest CO NAJMNIEJ tak sprytny i silny jak ty sam,
3. Z twoich działań, o ile nie dążysz do całkowitego zgładzenia przeciwnika, powinieneś okazywać, że pragniesz pokoju i zakończenia sporu. Innymi słowy: nie zamykaj sobie drogi do zawarcia pokoju z wrogiem.
Fortele podzielone są na sześć grup, jednak podział ten jest trudny do uzasadnienia i nieostry, co wynika z samej natury porad zawartych w przypowieściach pojawiających się przy nich. Warunki w jakich przychodzi prowadzić działania, sytuacja strategiczna i taktyczna wszak podlegają nieustannym zmianom. Tak jak nauczał Sunzi, nasze działania należy dostosować do ciągle zmieniających się okoliczności.
Niezależnie od powyższej uwagi, oto rozróżnienie forteli, zawarte w oryginalnym dziele:
I -- fortele dla Silniejszego - przejdź
II -- fortele dla równych sił - przejdź
III -- fortele dla ataku bezpośredniego - przejdź
IV -- fortele dla dezorientacji oponenta - przejdź
V -- Stratgemy dla zajęcia pola- przejdź
VI -- fortele ostatniej szansy - przejdź
Fortele dla silniejszego
Współcześnie, jako że podział ten uległ dalekiemu zatarciu, mówi się o fortelach mających w zamyśle zmienić kierunek ataku oponenta i przekierować jego siłę.
|
(1) Oszukać niebo i przekroczyć morze
Ukryj swoje przygotowania i pla
Przez pewien czas na przemian otwarcie szykować się do wojny i odwoływać przygotowania - przeciwnik po pewnym czasie przestanie traktować nas poważnie i utraci czujność. Wtedy, gdy straci on już czujność - uderzać. (27)
- w pewnej zamożnej dzielnicy nieuchwytny włamywacz częstowłamywał się do domów. Policja w akcie desperacji obstawiła każdy róg obserwatorami, którzy mieli identyfikować wszystkich przechodniów. Kradzieże nadal miały miejsce. Dopiero jeden z policjantów przypadkowo zauważył, że mimo święta, listonosz nadal robi obchód terenu i roznosi listy. To on był złodziejem - był jednak całkowicie naturalnym elementem scenerii, a z racji uznania ważności społecznej jego zawodu - poza wszelkim podejrzeniem, a przez to nikt na niego nie zwracał uwagi.
- atakujący może otwarcie przygotowywać inwazję morską, jednak w rzeczywistości przygotowywać atak lądowy. Może zmusić obrońcę do wydatków na cele obrony przed flotą. Dopiero po pewnym czasie okazuje się to inwestycją chybioną.
(2) Oblężyć Wei aby uratować Zhao
Aby uratować oblężone miasto sojusznika, należy pozwolić, aby armia przeciwnika zaangażowała się w podbój bez przeszkód z naszej strony. Następnie, miast iść na odsiecz, czego agresor się spodziewa - a więc jest przygotowany, zaatakować jego państwo.
Przykłady:
Niewielkie królestwo Zhao zostało zaatakowane przez przeważające siły królestwa Wei. Doszło do oblężenia stolicy Zhao, do którego Wei przystąpiło bardzo skrupulatnie - okopując sie również przeciw ewentualnej odsieczy. W związku z tym sojusznicy odmówili przyjścia z odsieczą i stoczenia regularnej bitwy. Zamiast tego ruszyli prosto do stolicy Wei, oczywiście pozwoliwszy aby wieść o tym dotarła do oblegającej armii.
Armia Wei, zgodnie z przewidywaniami, natychmiast ruszyła z pomocą do swojej własnej stolicy, jednak w trakcie pospiesznego marszu została zaatakowana nie tylko przez sojuszników, tylko czekających na tą okazję, ale i wycieczkę armii świeżo uwolnionej z oblężonego miasta.
(3) Zabić pożyczonym nożem
Przekonać innych, by walczyli w twoim imieniu. Najwytrawniejsi strategowie przeszłości używali intryg w celu przekonania nieprzyjaznych władców, że ich generałowie próbują zdradzić, co doprowadzało do egzekucji tych generałów. W ten sposób wróg sam pozbawiał się kadry mogącej w przyszłości prowadzić skuteczną obronę.
Innym sposobem zastosowania tej taktyki jest wywołać niezgodę między twoim wrogiem, a kimś trzecim. W tak wywołanym sporze twój przeciwnik zużyje swoje zasoby, bądź odwróci uwagę od twoich przygotowań.
Oświecony gracz i strateg doprowadza do tego, aby inni walczyli za niego i albo wygrali, albo też wkracza w finalnej fazie rozgrywki, zagarniając zwycięstwo dla siebie.
Przykłady:
- Przed rozpoczęciem operacji "Barbarossa" w 1941 roku, wywiad niemiecki osiągnął wspaniały sukces skutecznie podważając zaufanie Stalina do jego własnych generałów. Gro z nich została zlikwidowana - na ich miejsce przyszli niedoświadczeni, a przez to nieudolni, świeżo awansowani dowódcy. Ta sytuacja skutecznie osłabiła potencjał militarny Związku Radzieckiego, a wszystko zostało wykonane niemal symbolicznym nakładem sił wywiadu.
(4) Czekaj cierpliwie aż przeciwnik się zmęczy
Mistrz Sun napisał te oto trzy maksymy:
"Gdy przeciwnik odpoczywa - niepokój go; gdy jego siły są zjednoczone, a generałowie jedomyślni - podziel go. Gdy jest dobrze zaopatrzony - staraj się znisczyć jego zapasy; jeśli założył obozowisko w dogodnym do obrony miejscu - zmuś go do wymarszu."
Zawsze jest przewagą być o jeden krok przed przeciwnikiem. Dobrze jest przybyć na pole bitwy przed nim. Jeśli szybkość nie jest twoją cechą, zawsze możesz zmusić bądź sprowokować przeciwnika do tego, aby przyszedł do ciebie. Przeciwnik którego zadaniem jest ciebie zniszczyć - z pewnością zjawi sie tam, gdzie i ty, więc prowadź go w miejsca dla niego niebezpieczne, nieznane mu i narażajace go na koszta. Stosuj uniki, a jego zmuś do jak największych wydatków.
Komentatorzy Sunzi zalecają: jeśli twoje siły są słabe, obozuj w górzystym terenie, gdzie przeciwnik będzie zmuszony do rozdzielenia swych wojsk. W ten sposób w jego szeregach zapanuje zamieszanie i straci on przewagę wynikającą z liczebności i konsolidacji jego sił.
Przykłady:
- Bitwa pod Grunwaldem. Jagiełło celowo odwlekał rozpoczęcie bitwy aż do późnego popołudnia. Wojska pod jego wodzą rozlokowały się w lasach (zacienionych), gdzie księża odprawiali jedną mszę za drugą. W tym czasie wojska Krzyżaków stały w pełnym słońcu - obciążone pełnym rynsztunkiem bitewnym. Zniecierpliwieni, wysłali w końcu posłańca z dwoma mieczami, który miał sprowokować Jagiełłę do ruszenia w pole.
Według Jana Długosza (1415-1480): A król Władysław zupełnie nie poruszony tak nagłym nadejściem nieprzyjaciół i to tak blisko, uznawszy za rzecz najważniejszą najpierw oddać cześć Bogu, a potem zająć się wojną, po przybyciu do kaplicy wysłuchał bardzo pobożnie dwu mszy odprawionych przez jego kapelanów, plebana Kłobuckiego i prepozyta kaliskiego Jarosława.
(5) Obrabować płonący dom
Sunzi napisał: "Działaj za moją radą, wyzyskaj każdą sprzyjającą okoliczność, która pojawi się w trakcie działań. Winieneś modyfikować swoje plany, kiedy tylko pojawią się nowe okoliczności. ("Sztuka wojny", rozdział 1 - Planowanie)
Gdy twój oponent ma nie związane z walką trudności, możesz wykorzystać osłabienie jego uwagi, i zmniejszenie zasobów i siły, aby jeszcze rabdziej go osłabić.
Wykorzystuj jego położenie aby osłabić jego wolę walki, upubliczniaj jego ciemne interesy (prawdziwie lub zmyślone), zmuszaj do zajęcia niekorzystnego położenia, podważaj lojalność u jego władcy. Gdy jego siły są słabe, a morale niskie, będzie skłonny do kompromisów i zawarcia pokoju.
Przykłady:
- Zajęcie przez ZSRR kresów wschodnich w czasie ataku Niemiec na Polskę we wrześniu 1939.
- ruchy niepodległościowe w koloniach brytyjskich i francuskich odniosły sukces po tym, gdy państwa kolonialne były osłabione udziałem w II Wojnie Światowej.
(6) Zmyl przeciwnika na wschodzie, a zaatakuj na zachodzie
Odwróć uwagę przeciwnika od twoich działań.
Warunkiem wstępnym sukcesu jest to, że przeciwnik nie może znać twoich prawdziwych zamiarów. Jeśli w przeszłości twoje poczynania były przewidywane przez przeciwnika, uważaj, aby ponownie nie odgadł on twoich planów.
Niemniej, jeśli wiesz, że twój oponent łaknie informacji, sytuacja pozwala na wykonanie dywersji i podsunięcia fałszywych informacji.
Przykłady:
- starania Aliantów w celu zmylenia Niemców co do miejsca inwazji w 1944 roku.
- Wielokrotnie w czasie wojny pozycyjnej we Francji w latach 1914-1918, czyniono pozorowane ataki na jednym odcinku, aby główne uderzenie rozpocząć w miejscu zupełnie innym.
II. fortele dla równych sił
Ta grupa koncentruje się na działaniach natychmiastowych w bieżącym momencie. Polegają one na twórczej improwizacji i manipulowaniu bieżącą sytuacją - tworzeniem fałszywych ruchów, pożytkowaniem nowych broni, itp.
Wymagają, aby na własną sytuację spojrzeć w nowy sposób i dokonać weryfikacji dotychczasowych ocen siły własnej i przeciwnika. |
(7) Stworzyć coś z niczego
1. Osiągnij to co potrzebujesz za pomocą podstępu i oszustw.
2. Zasoby potrzebne do walki zdobywaj na wrogu
Przykłady:
- Agent brytyjski, aby zdobyć fundusze na działanie w części Francji pod kontrolą Vichy, odegrał bogatego playboya przed niemieckim oficerem w funcji adiutanta, ukradł luksusowy samochód, którym tamten się opiekował, sprzedał go znajomemu mechanikowi, a następnie, jako przyjaciel Niemca, pomógł zakupić identyczny (w rzeczywistości ten sam) samochód na czarnym rynku - za dwukrotną cenę.
(8) Podążaj znaną drogą, a wykorzystaj ukrytą
Użyj powszechnie stosowanej i oczekiwanej taktyki aby skryć twoją prawdziwą metodę - nieoczekiwaną dla przeciwnika. Taktyki militarne, zastosowane na określonym terenie sugerują pewną oczywistą formę ataku. Wróg z pewnością jest na nie przygotowany.
Bardzo ważne jest zastosowanie nowych technologii i broni. Te, albo niespodziewane posunięcie taktyczne, może zmienić diametralnie wynik starcia
Przykłady:
- Przed wybuchem wojny, Francja budowała swoją "Linię Maginota" w przekonaniu, że ta powstrzyma każdy atak. Hitler podtrzymywał ich iluzje, jednak zaatakował stosując całkowicie nową taktykę bojową - blitzkrieg z użyciem wysoce mobilnych jednostek pancernych. Na coś takiego Francuzi nie byli gotowi - mieli przestarzałe systemy obronne i doktryny obronne. Uważali, że w leśnych terenach Arden nie sposób przeprowadzić uderzenia bez wsparcia czołgów i artylerii. Ku zaskoczeniu Francuzów, Niemcy użyli do osłony natarcia samolotów szturmowych.
- Jedną z wad Holmesa – jeśli to wadą można nazwać – była niesłychana powściągliwość w odkrywaniu komukolwiek swoich planów. Wynikało to w części z jego despotycznej natury, skutkiem której lubi mieć przewagę i sprawiać otoczeniu niespodzianki, w części zaś z zawodowej podejrzliwości, nakazującej mu nie zaniedbywać żadnej ostrożności. (Arthur Conan Doyle, Pies Baskervillów)
- W oczekiwaniu na inwazję w Europie, Niemcy szczególnie silnie obsadzili okolice Calais, które pozwalały na szybkie lądowanie znacznych sił. Normandia zdaniem Niemców dawała mniejsze korzyści taktyczne i strategiczne, były więc słabiej bronione.
- W czasie II Wojny Światowej, gdy wojska niemieckie okupowały Krym, Rosjanie mogli dostać się nań jedynie dwoma - silnie ufortyfikowanymi - wąskimi pasami lądu. W całkowitej tajemnicy, pracując wyłącznie w nocy, wykonali oni zanużoną kilkanaście centymetrów drogę poprzez tereny zalewowe (ok. 30 km), a następnie uderzyli w miejscu niemal nie bronionym przez Niemców.
- Zastosowanie przez Niemców myśliwców szturmowych do osłony wojsk w czasie kampanii francuskiej 1940.
(9) Obserwuj pożar czekając za rzeką
Jeśli to zwiększy nieporozumeinia w sojuszach przeciwnika, opóźnij działania. Gdy jest on egoistyczny, porywczy lub niecierpliwy - należy wykorzystać te słabości. Mądry generał czeka, aż oponent zrazi do siebie swych sojuszników i podwładnych, spowoduje chaos we własnej administracji, a przez głupią agresywność zapędzi się w niekorzystne położenie.
Jeśli w obozie przeciwnika dzieje się źle, czas działa na twoją korzyść.
Gdy przeciwnik jest za silny - należy wyczekać chwili, gdy zacznie miec on kłopoty nie związane z nami - i wtedy uderzać.
Przykłady:
- Wczasie Powstania Warszawskiego wojska rosyjskie celowo opóźniały swoje wejście do Warszawy - czekając, aż wrogie ZSRR ugrupowania wykrwawią się, a miasto zostanie zniszczone przez wycofujących się Niemców.
- Rewolucja Amerykańska w XVIII wieku powiodła się tym lepiej, że Imperium Brytyjskie było zaangażowane militarnie na wielu frontach, osłabione i nie wykorzystało całej swojej potęgi.
Podobnie postąpiły kolonie po II Wojnie Światowej - państwa europejskie, osłabione wojną, nie miały już siły do sprawowania nad nimi kontroli.
(10) Uśmiechaj się ukrywając sztylet
Nigdy nie okazuj złości, nigdy nie bądź sarkastyczny, gdyż pokażesz w ten sposób swoją słabość oraz pośpiech w raelizacji twoich celów.
Ukrywanie sztyletu za miłym uśmiechem można uważać za postępek zdradziecki i niehonorowy, jednak ma to swoją jasną i honorową stronę. Możesz być bezwzględny i niebezpieczny, ale jednocześnie - uprzejmy. Uprzejma osoba, która w razie zagrożenia wyciągnie broń, będzie traktowana z większym respektem niż głupiec, który wymachuje nożem przy byle okazji.
Groźby, sarkazm i otwarta wrogość nie służą dobrze, bez względu jaki cel chcesz osiągnąć. Oddziel sie od swojego ego i uderzaj wtedy, kiedy WIESZ, że jest czas na uderzenie, a nie dlatego że zaspokoisz swój gniew.
Zrób tak raz jeden na oczach innych, a twój uśmiech będzie respektowany juz zawsze, gdyż wszyscy będą wiedzieć, że za nim czeka sztylet, gotowy do zadania pchnięcia, kiedy tylko zajdzie taka konieczność.
- [...] chłopiec przyłączył się do łowców jako zdecydowanie najmłodsza osoba w łodzi, a może nawet najmłodsza, jaka kiedykolwiek brała udział w takich połowach. [...] - Patrzcie, co za wspaniały łowca nas uhonorował! Z pewnością nasza załoga dokona dziś wielkich rzeczy! Chyba będzie pierwszym harpunnikiem, jeśli tylko przestanie się trząść na tyle, żeby trafić!
Ale Fornri trząsł się ze złości, a nie ze strachu. Był wściekły na Langriego za to, że go wysłał, a także na tych, co go wyśmiewali. Cisnął harpun z taką furią, że aż wypadł z łodzi. Szyderstwa urwały się nagle, gdy ostrze harpuna utknęło głęboko w ciele kolufa, akurat w najlepszym miejscu - tuż za głową, a ponieważ Fornri był już w wodzie, schwycił linę holowniczą i założył pierwszą pętlę na podobny do noża, bijący na wszystkie strony ogon zwierzęcia, zaś wszyscy sądzili, że celowo wskoczył do wody. Od tego czasu nikt już nigdy go nie wyśmiewał z żadnego powodu. (Lloyd Biggle Jr., Pomnik)
(11) Ściąć śliwę aby uratować gruszę
Kiedy nie możesz uniknąć strat, poświęć coś mniej cennego dla ratowania czegoś większego.
Powiedzenie powyższe wywodzi się z kręgu sadowników, którzy często muszą wycinać część drzew, po to, aby te drzewa, które pozostaną, mogły mieć wystarczająco miejsca i światła na prawidłowy rozwój.
Dowódcy często stają w obliczu decyzji poświęcenia jednej grupy żołnierzy dla ratowawnia innej. Także w życiu codziennym stajemy przed podobnymi wyborami. Sztuką jest zawczasu znać swoje własne priorytety po to, aby w sytuacji kryzysowej mieć podjętą zawczasu decyzję.
Przykłady:
- Działania pozorujące podczas wojen. Często niektóre oddziały celowo wysyłane sa na stracenie po to, aby odciągnąć uwagę przeciwnika od głównego uderzenia.
(12) Kradnij każdą przechodzącą kozę
Zagarnij zasoby i wszystkiego, co możesz zdobyć na oponencie. Sunzi zaleca nam zaopatrywać się na nieprzyjacielu (Rozdział II - Działania wojenne). Możemy to robić nie tylk ozdobywając żywność, ale i zbierając wszelką informację, jaką tamten nieostrożnie dostarczy. Obserwuj, jaki sposób oponent traktuje innych, patrz, gdzie przysparza samemu sobie kłopotów i w jakich działaniach sam siebie zaślepia. Stwórz listę rzeczy, które go irytują lub napełniają lękiem. Zobacz, co on uznaje za rzeczy bez znaczenia i co ignoruje. Wszystkie te informacje pozwolą dostarczą ci wiedz o tym, jak postępować z przeciwnikiem.
Jak pisze Sunzi, żywność zdobyta na przeciwniku jest dwakroć cenna, gdyż dzięki niej nie ogałaca się własnego kraju
Przykłady
- Rosyjska ANTY-taktyka, stosowana z powodzeniem od stuleci - przed postępującym wrogiem pali się wszystko do gołej ziemi - uprawy, budynki, pojazdy. Olbrzymie odległości do pokonania sprawią, że linie zaopatrzeniowe wroga prędzej czy później wydłużą się nadmiernie.
- Jedną z rzadziej spotykanych zasad przy kontaktach biznesowych jest ryzykowanie (ponowna inwestcja w zwiększające się zamówienie) tylko z zysku wygenerowanego z obrotów z jednym konkretnym klientem. W ten sposób, jeśli klient zechce w którymś momencie nas oszukać, straty będą ograniczone do niewielkiej części zasobów. Patrząc na to z punktu widzenia omawianej taktyki -wspólne z oponentem działania same się finansują.
攻戰計
III. fortele do bezpośredniego ataku
Są to tzw. "zmagania umysłów". Dwa polegają na zastraszeniu, dwa na wykorzystaniu chciwości przeciwnika, dwa na moralności i sposobie myślenia przeciwnika.
Prawdziwa wojna ma tu miejsce przed "bezpośrednim atakiem", jako że toczy się w umysłach przeciwników.
|
(13) Uderzaj w trawę aby wypłoszyć węża
Przestrasz bądź zaniepokój swojego przeciwnika, a zobaczysz jak zareaguje. Być może przyspieszysz jego działanie i nie będzie on w pełni gotowy do tego, co planował.
Powinieneś zauważyć, że czynienie gróźb wystawia cię na atak, zwłaszcza jeśli twój oponent jest silniejszy i bardziej bezlitosny. Oświecony gracz sprawia, że oponent czuje się zagrożony bez uciekania się do robienia gróźb. Spokojna i niepokrętna postawa w dyskusji pomaga zachowac wiarygodność. Zamiast grozić, mądry gracz tak aranżje sytuację lub działa, że groźba stwarza się "sama".
Jeśli sprowokujesz wroga do przedwczesnego działania - zakłucisz jego przygotowania - jest duża szansa, że nie zdoła on użyć całej swojej siły.
Przykłady:
- Kobieta napastowana, zamiast mówić, że wezwie pomoc - wzywa ją, zaskakując tym samym agresora i pozwalając, aby przestraszył się on instrumentu porządkowego. Ona zaś obserwuje reakcje agresora oceniając, jak bardzo jest on zdeterminowany aby kontynuować atak.
(14) Ożywić martwego
Ożywić martwego może znaczyć na przykład ustanawienie marionetkowego władcy na tronie. Coś z natury swej i pozornie jest nieefektywne i nieszkodliwe, dostarcza usprawiedliwienia i uprawomacnia zamach stanu. Japońscy Shogunowie przez stulecia używali tej zasady aby usprawiedliwić swoje działania w celu "ochrony Cesarza", a przez to rządzić Japonią.
Powoływanie się na slogan, za który tak na prawdę nic nie stoi, jest właśnie ożywianiem martwego. Powoływanie się na wartości rodzinne, demokrację jest sposobem pozyskiwania wiarygodności i usprawiedliwieniem własnych ruchów.
- Walka o "wolność i demokrację" stała się standardowym sloganem usprawiedliwiającym działania militarne USA.
- Zatrudnianie bardzo miłych i ułożonych osób w charakterze windykatorów. Ludzie tacy z pewnością nie doprowadzą do pogłębienia nieporozumień.
(15) Wywabić tygrysa z gór
Sprowokuj przeciwnika, aby sam przeszedł z sytuacji dla niego korzystnej, do sytuacji, która sprzyja tobie. Sunzi pisze, aby "podsuwać przynętę, aby podpuścić przeciwnika, Udawaj słabość, a następnie zniszcz go. Jeśli jest umocniony w każdym miejscu, miej się na baczności, jeśli jego siły sa przeważające - unikaj go. Jeśli jest cholerykiem, postaraj się go zdenerwować. Udawaj słabego, aon stanie się arogancki. (z rozdziału I - Plany). W ten sposób wytrącamy go też ze stanu równowagi, sutuacji przez niego kontrolowanej, zmuszając do przejęcia inicjatywy i działań we wrogim bądź neiznanym dla niego terenie.
- Chłopi w antycznych Chinach, chcąc pozbyć się tygrysa porywającego owce, nie byli skłonni zapuszczać się na jego terytorium. Zamiast tego w otwartej przestrzeni pozostawiali nań przynętę, a gdy tygrys ujawniał się na otwartym polu, polujący upuszczali kryjówki i z łatwością go zabijali.
(16) Wypuść przeciwnika, aby [potem] schwyć go skuteczniej
Ten fortel ma dwa możliwe zastosowania. Może być wzięta całkiem dosłownie w sytacji, gdy po pokonaniu przeciwnika, będzie bardziej korzystne zagarnięcie go pod nasz wpływ przez albo przebaczenie, albo zwolnienie z niewoli. (jeśli zabijesz schwytanego generała, jego zastępca awansuje za jego miejsce i nadal masz przed sobą przeciwnika. Jeśli jednak oszczędzisz jego życie i przeciągniesz na swoją stronę - zyskujesz sprzymierzeńca.)
Sunzi wielokrotnie napomina, aby pokonanych traktować humanitarnie, gdyż w ten sposób uzyska się ich lojalność oraz zwiększy własne siły niewielkim wydatkiem. Chińscy generałowie, pisząc obszerne komentarze do dzieła Sunzi, zaobserwowali, iż karmiąc i odziewając więźniów, w w gruncie rzeczy karmi i ubiera się rekrutów. Okazja do okazania wielkoduszności pokazuje przeciwnikowi, że nie jesteś taki zły, jak to sobie malował. Dumny wojownik, po tym jak zostanie pokonany, może być bardziej rozmowny, jeśli potraktuje się go z kurtuazją i szacunkiem.
Przykłady:
- USA robiły tak przesyłając w celu internowania niemieckich jeńców na terytorium Ameryki. Jeden z więźniów napisał, że wszyscy oni wiedzieli, iż dopiero po przybyciu na miejsce zobaczą w jakich warunkach przyjdzie im mieszkać. Wszyscy oni byli zastraszeni i zgnębieni, długa podróż przez ocean sprawiła że czuli się odcięci i izolowani. PO tym nastąpiła kilkudniowa podróż autobusem, tak że czuli oni, że wszelkie próby ucieczki lub powrotu są bezcelowe.
Kiedy jednak przybyli na miejsce, stwierdzili, iż mają przed sobą rząd nowych baraków, doskonale wyposażonych - w materace i czyste prześcieradła oraz wszelkie przybory higieniczne - postawa więźniów natychmiast zmieniła się we wdzięcznosć i pokorę. Zrozumieli, że ich nadzorcy nei są okrutni. Więźniowie nie byli bici ani poniżani, wymagano za to od nich aby uczęszczali na lekcje z prawa, etyki i konstytucji USA. W końcu pozwolono im pracować poza obozem, na okolicznych ranczach - oczywiście pod strażą.
Pod koniec wojny wszyscy w jego części obozu, za wyjątkiem trzech udszczepieńców, stało się zwolennikami ustanowienia rządów konstytucyjnych w powojennych Niemczech.
Z drugiej jednak strony, poleganie na lojalności niedawnego wroga może być neibezpieczne a nawet katastrofalne. Drugie zastosowanie tego fortelu jest bardziej pragmatyczne i daje bardziej widoczne efekty: Należy sprawić, aby wróg uwierzył w możliwość wyjścia z trudnej sytuacji. Wtedy - miast walczyć ze wszystkich sił - skieruje swoja energię na wydostawaniu się z okrążenia. Można wtedy z łatwością skierować go w kierunku płuapki lub stopniowo wyłapywać jego żołnierzy - znacznie mniejszym nakładem kosztów.
Sunzi przestrzega, iż żołnierze schwytani w pułapkę bez wyjścia, w przekonaniu że nie ma nadziei, będą bić się do ostatka, starając się zabrać ze sobą jak najwięcej żołnierzy przeciwnika, tak więc radzi on, aby "gdy otoczysz armię, zostaw drogę ucieczki. Nie naciskaj zbyt mocno zdesperowanego przeciwnika' (rozdział VII - Manewry). Lepiej jest zmusić kogoś do poszukania schronienia lub ucieczki. Jeśli tylko jesteś w stanie przewidzieć, którędy będzie uciekał, nadal będziesz mógł go zniszczyć, jednak przy znacznie mneijszych stratach własnych.
Innym zastosowaniem, wymagającym większej ilości finezji, jest powstrzymanie swojej reakcji i obrony, w celu zdobycia racji moralnych do bezwzględnego rozprawienia się z przeciwnikiem. Jest to o tyle niebezpieczne, że jeśli czyniący tak nie jest dość silny, sytuacja może szybko wymknąć się spod kontroli.
- "Pearl Harbor" - klasyczny manewr mający podpuścić Japończyków do zadania pierwszego ciosu. Dzięki temu USA uzyskały skokową zmianę nastawienia społeczeństwa do wojny. Zalecam przeczytanie książki: Robert B. Stinnett, Dzień kłamstwa. Prawda o Pearl Harbor
(17) Użyj cegły aby przyciągnąć klejnot
Poświęć coś mało ważnego po to, aby powstała okazja do zdobycia zasobu znacznie większej wartości.
- W czasie "Wojen aptekarskich" w latach 1980-tych w USA, przedsiębiorcy rozbudowywali asortyment i ilość usług, jednak konkurencja szybko się wyrónywała. Jedna z sieci uzyskała przewagę poprzez zainstalowanie maszyn do mierzenia ciśnienia krwi. Klienci mogli przechadzając się po sklepie usiąść i za pomoca automaty za darmo zmierzyć swoje ciśnienie. Żadnej presji, konieczności kupowania. maszyny te były umieszczane na tyłach aptek, aby klient musiał przejść przez całą długość pomieszczenia.
Wyposażenie każdej apteki w aparat do pomiaru ciśnienia było sporą inwestycją, jednak dzięki niej klienci tpu "od czasu do czasu" zmienili się w klientów stałych. Tysiące ludzi cierpi na zaburzenia związane z ciśnieniem krwi, a szybki i darmowy pomiar skłonił ich do wybrania tej a nie innej sieci. Tak więc inwestycja sieci aptek opłaciła się. jednorazowy duży wydatek i niewielkie roczne koszty utrzymania przyniosły spodziewany wzrost obrotu.
Tak więc poświęcając przynętę, relatywnie tanią, sieć handlowa uzyskała znaczne profity.
- Rosyjska taktyka wpuszczania nieprzyjaciela w głąb terytorium także jest dobrym przykładem zastosowania tego fortelu. Oddając terytorium, Rosjanie uczyli się taktyki niemieckich wojsk, ale przede wszystkim zyskiwali upośledzenie lini zaopatrzeniowych nieprzyjaciela - silnie osłabiając jego zdolności zaopatrzeniowe (mróz, partyzanci, odległość).
(18) Aby stłumić rebelię,
wpierw uderz w jej dowódców
Aby skutecznie przeciwstawić się wrogiemu naporowi, należy bardzo starannie określić, gdzie (w kim) jest centrum wrogich zamysłów. I tam właśnie uderzyć. Dzięki zniszczeniu ośrodków decyzyjnych i sprawczych, uzyskamy dezorganizację nieprzyjaciela i być może zawieszenie jego działań agresywnych.
Innymi słowy, należy "ukręcić potworowi głowę".
Przykłady:
- W celu uzyskania przewagi strategicznej, po przechwyceniu zaszyfrowanej komunikacji, 17 kwietnia 1943 Amerykanie wysłali rajd lotniczy dalekiego zasięgu. Kilka P-38 Lightning zestrzeliło samolot wiozący admirała Isoroku Yamamoto (1884-1943).
Śmierć była wielkim ciosem dla Japonii i pozbawiła ją wyśminitego stratega, który z pewnością przyczyniłby Amerykanom wielu kłopotów.
- Douglas MacArthur, generał który może nie zabłysnął militarnie, udowodnił swoje talenty w czasie okupacji Japonii. MacArthur lepiej niż jego koledzy z West Point rozumiał azjatycką mentalność. O ile w czasie kampanii na Pacyfiku był raczej niezbyt lotnym dowódcą, jednak w czasie okupacji wysp japońskich wyróżnił się skuteczną i humanitarną administracją okupantów i okupowanych, którzy zaczęli koegzystencję jako grupy nastawione antagonistycznie i z błednymi mniemaniami co do drugiej strony.
japończycy byli przedsawiani przez amerykańską propagandę wojenną jako diabły - i oczywiście vice versa. Na ten problem MacArthur miał w zanadrzu opanowanie i żywność. Gdy żołnierze amerykańscy rozdawali żywnosć głodującym, ci utracili pozątkowy brak zaufania. Amerykańscy żołnierze, natomiast, widząc dzieci, które głodowały otrzymują z ich rąk jedzenie, dostrzegli ludzkie cechy u ludzi, którzy wcześneij byli ich wrogami. Jakiż przesąd może się ostac widokowi dzieci zachłąnnie jedzących ale nie na tle, aby nie powiedzieć "dziękuję" i skłonić się z szacunkiem.
Jest ze wszechmiar godne uwagi , w aki sposób zaszła tak dogłębna zmiana postaw po obu stronach, gdy wzajemna wrogość zmieniła się w głębokie przyjaźnie i zrozumienie.
Jednak dużo było ostoi nacjonalizmu i we wczesnych dniach po inwazji i groźba wybuchu buntu była we wczesnych dniach inwazji bardzo duża. Japońska tradycja wojskowa to "Zwycięstwo lub śmierć", a pewne grupy prawicowe były gotowe do buntu.
Jeśliby tylk oludźmi owładnął zryw patriotycznych uczuć, akończyło by się to katastrofą. Tak więc MacArthur zorganizował publiczną audiencję z z cesarzem, człowiekiem, który wywodził się spośród bogów i który nigdy wcześniej nie był publicznie fotografowany. Gdy doszło do spotkania z cesarzem Hirohito, amerykański generał ubrał swój codzienny mundur. Nie mial nawet krawata. Hirohito ubrany byl w zachodni garnitur. MacArthur przeprowadził krótką, acz grzeczną konwersację, a następnie dwójce zrobiono zdjęcie. Japońscy doradcy sprzeciwiali się temu, jednak MacArthur okazał się silniejszy i następnego dnia zdjęcie pojawiło się na pierwszych stronach gazet.
Społeczeństwo japońskie, które nie dostąpiło wcześneij zaszczytu zobaczenia, jak wygląda ich boski władca, zoaczyło zdjęcie lakonicznego MacArthura, górującego nad niskim i nieco oklapniętym Hirohito który w obecności amerkańskiego generała wyglądał jak karzeł, a w dodatku nie mógł zabronić wykonania fotografii.
W bardzo zręczny sposób MacArthur dał niepodważalny dowód, że cesarz był zwykłym człowiekiem, a to nawet nieimponującym, nawet gdy zamierzał prezentowac się okazale. japończycy stracili swoją nabożną cześć, skrajni nacjonaliści odkryli, że ich zew aby chronić boskiego imperatora stracil swoją aurę boskości.
IV. fortele służące dezorientacji przeciwnika
|
W celu skutecznego zwodzenia przeciwnika, musisz użyć właściwej i skutecznej metody. Poniższe fortele można zastosować, jeśli posiada się pełną wiedzę o swojej sile, o sile przeciwnika, oraz jego planach i możliwościach działania. Tak więc jeśli twoja siła militarna jest słabsza, spróbuj go zagłodzić. Jeśli nie możesz go zagłodzić, spraw, by wyczerpał inne swoje zasoby. jeśli powyższe ci się nie uda, możesz skierować go na drogę do przegranej w inny sposób.
Nie jest ważne, jak silny jest przeciwnik, dzięki stale napływającym i szczegółowym informacjom o jego sytacji, możesz dostrzec, gdzie przeciwnik popełnił błąd.
(19) Zabierz opał spod kociołka
(Take away the fire from under the cauldron)
Jeśli twój przeciwnik żywi się ryżem, ukradnij mu opał, a wtedy zagłodzisz go. Jeśli nie możesz po konać wroga militarnie, spróbuj zaszkodzić mu w inny sposób.
Innymi słowy, każdys sposób pokonania przeciwnika jest sposobem militarnym. Jeśli przeciwnik jest silniejszy liczbą i uzbrojeniem - szukać musisz innego sposobu pokonania go.
Każde działanie, które zakłóca funkcjonowanie wroga, może byc wystarczające do pokonania go.
Przykłady:
- W czasie strategicznych bombardowań Niemiec w czasie II wojny światowej, Alianci z wielką zaciekłością atakowali fabrykę łożysk kulkowych w Schweinfurt. Było to częścią strategicznego planu zniszczenia niemieckiego przemysłu wojennego. Wbrew obiegowym opiniom, Alianci mieli duże kłopoty ze złamaniem gospodarki III Rzeszy, decydującym czynnikiem miały być ciągłe naloty amerykańskiej 8 Armii Powietrznej, która z uporem bombardowała fabryki zbrojeniowe. Mimo bombardowań, produkcja niemiecka wciąż wzrastała.
Dopiero operacja lotnictwa amerykańskiego pod kryptonimem "Oil", (maj - sierpień 1944 roku), spowodowała załamanie produkcji syntetycznej benzyny lotniczej, w porównaniu z produkcją w kwietniu tego samego roku: o prawie 70%. Produkcja wszystkich paliw syntetycznych spadłą zaś o 92%!!
(20) Ryba we wzburzonej wodzie
(ang. Fish in troubled waters)
Czasami warunki funkcjonowania przeciwnika stają się trudne na skutek czynników zewnętrznych - zła pogoda, zamieszanie we własnych szereach, brak informacji wywiadowczych. Natychmiast wykorzystaj okazję, gdy obóz przeciwnika jest w nieładzie. Spraw, aby jego ocena sytuacji była mętna i niepełna.
Nowi przywódcy dochodzą do władzy (a starzy tracą wiarygodność lub życie) w czasie zamętu społecznego i niekontrolowanej zmiany.
Jeśli nie zatracisz wewnętrznego spokoju, jeśli panujesz nad swoją zdolnością do działania, jeśli mimo zamętu znasz swoją sytuację i sytuację przeciwnika, nawet w chwilach wielkiego zamieszania jesteś w stanie działać na swoją korzyść.
Przykłady:
- Działania Rudy'ego Guilliani, burmistrza Nowego Jorku po ataku w 2001, dały mu wielką popularność. Swoim działaniem, organizacją i odwagą pokazał, że nie jest człwoiekiem, który stracił głowę i nie wiedział jak sie zachować.
(21) Cykada zrzuca swój pancerz
(The cicada sheds its skin)
Pewien gatunek chrząszcza zrzuca swoją zewnetrzną powłokę w całości tak, że wygląda ona jak żywa cykada. Podobnie ci, którzy są otoczeni przeważajacymi siłami wroga, albo zagrożeni zamachem, mogą tworzyć fałszywe siły, lub podstawaić sobowtórów.
Strategia ta wykorzystuje błędną ocenę sytuacji u przeciwnika. Jeśli spodziewa się on, że będziemy przebywać w pewnym miejscu i zachowywać się w określony sposób, możemy podtrzymywać jego złudzenia, a w międzyczasie realizować inne działania.
Przykłady:
- Tuż przed drugą wojną w Iraku, Saddam Hussain posiadał kilku sobowtórów, którzy przemieszczali się bardzo szybko z miejsca na miejsce, tym samym uniemożliwiając Amerykanom planowanie zamachu na jego życie.
- W czasie amerykańskiej wojny o niepodleglość, Jerzy Washington zastosował ten fortel aby wymknąć się spod nosa armii brytyjskiej. Po zapadnięciu nocy nakazał rozpalenie wielu ognisk, i zwyczajne głośne zachowanie obozu wojskowego. Następnie żołnierze małymi grupkami wymykali się z obozu pozostawiając za sobą kukły udające strażników.
(22) Zamknij drzwi aby złapać złodzieja
(Bolt the door to catch the thief)
"Na świecie, ludzie myślą o złodzieju zatrzaśnietym w domu,
jak o ufortyfikowanym wrogu.
Jednak, jeśli w myślach staniemy się tym złodziejem,
poczujemy, że cały świat jest przeciw nam i że nie ma ucieczki.
Ten, kto zamknięty jest w środku, jest bażantem,
a ten kto wchodzi do domu jest sokołoem.
Powinieneś to dostrzec."
--"Księga ognia ", Księga pięciu kręgów
Kluczem do zastosowania tego fortelu jest takie zaaranżowanie sytuacji, aby było oczywiste, kto jest tym "dobrym", a kto złodziejem. Bardzo często oponent sam wejdzie tam, gdzie chcielibyśmy go mieć. Wysarczy wtedy zaryglować drzwi pułapki i odpowiednio to wykorzystać, a więc: upublicznić sprawę, zaatakować zbrojnie, bądź w inny sposób wykorzystać niekorzystne położenie przeciwnika.
Oświecony generał potrzebuje tylko sprawnie wykryć właściwy moment do zatrzaśnięcia pułapki. fortel ten nie wymaga forsownego działania. Oświecony dowódca uważnie śledzi rozwój sytuacji, zgodnie z naturalnym biegiem zdarzeń, i wykorzystuje siłę uczynków przeciwnika na jego niekorzyść.
Przykłady:
- wszelkie sidła z przynętą (przepraszam za banalny przykład)
- celowe wyprowadzenie z równowagi generała strony przeciwnej lub udawanie, że się jest słabszym, niż w rzeczywistości
(23) Przyjaźnij się z dalekim sąsiadem,
atakuj bliskiego
(Befriend a distant state while attacking a neighbour)
Ten fortel ma dwa zastosowania:
1. Należy unikać walki na dwa fronty - wcześniej należy zapewnić sobie pokój z sąsiadami. Gdy zaś zbliżają się dwie bitwy - wpierw stoczyć należy tę bliższą, tymczasowo chociaz zawierajac pokój z dalszym przeciwnikiem
Przykład:
- pakt Ribbentrop - Mołotow, który umożliwił łatwe zagarnięcie Polski w 1939 roku.
2. Droga twojego przemarszu musi być zorganizowana. Kolejna bitwa może być znacznie łątwiejsza do wygrania, jeśli prawidłowo ustalisz ich kolejność.
W walce wręcz z dwoma przeciwnikami wpierw osłaniamy się słabszym przeciwnikiem od agresywniejszego - jednocześnie przeciwnik w srodku (słabszy) narażony jest na przypadkowe ciosy ze strony kolegi. Ważne jest ekonomiczne poruszanie się po scenie działań.
Postępowanie zależy od sytuacji zewnętrznej i własnej siły, jednak generalnie najbardziej rozsądnym postępkiem jest oszczędzać własne siły, jednocześnie dążąc do wyczerpania sił przeciwnika.
- Zwycięstwo nad Niemcami w II Wojnie Światowej wymagało stopniowego odcinania Gospodarki III Rzeszy od surowców i wygrywania kolejnych, pomniejszych kampanii po to, aby w końcu ruszyć na Berlin.
(24) Pożyczyć drogę by podbić Guo
Ten fortel zaleca, aby użyć terytorium sojusznika jako bazę wypadową przeciw wrogowi. Dzięki temu wybiegowi, pośrednik jest zagrożony, a twój własny kraj nie stanie się polem bitwy. Inną tego korzyscią jest to, że twoje siły mogą stacjonować dłużej mieć mneijsze kłopoty z zaopatrzeniem na przyjaznym gruncie. Trzecią korzyścią jest to, że po wygranej bitwie, twoje wojska stacjonują w na obcej ziemi.
Idea tego fortelu opiera się na szczędzaniu własnej energii przy jednoczesnym zmuszeniu przeciwnika, aby zużywał on swoją. Pożytkowanie zasobów innych, mniej zaangażowanychw potyczkę, jest zachowywaniem własnych zasobów. Wynajmowanie agentów, prawników, reprezentantów zawsze było sposobem zachowywania własnej energii w celu koncentracji na innych aspektach funkcjonowania. Innych zatrudnia się po to, aby przejęli oni odpowiedzialność i naciski.
Przykłady:
- Z pozoru ten fortel zacheca do zdrady i wrogiego przejęcia, może być jednak użyty z obustronną korzyścią. Bez konieczności bezpośredniego podboju wojska USA stacjonowały w innych krajach jako część działań NATO, jednocześnie wysyłano najzdolniejszych młodych ludzi do USA po to, aby stali się oni bardziej otwarci na to, co Ameryka próbpwała sprzedać. Strategia taka dawała też młodym Amerykanom szansę na poznanie innych kultur i poznanie ogromnej różnorodności świata. Przez pożyczanie drogi aby obronić Europę, Ameryka nie tylko strzegła ją przed Komunizmem, ale także pomagała tłumić radykalny faszyzm i zaprezentować praworządną demokrację jako skuteczna forma ustroju.
IV. fortele do zdobycia przewagi
|
Podstępy i zwodzenie przeciwnika w celu zmylenia go co do wielkości jego własnych oraz naszych sił, możliwości i pozycji.
(25) Za belki i filary postaw przegniłe drewno
Zamień siłę przeciwnika w słabość. Sunzi pisał: "Możesz postęować naprzód i być niepokonanym, jeśli uderzasz w słabe punkty przeciwnika, możesz wycofywać się i być bezpiecznym od pogoni, jeśli twoja szybkość jest większa od ścigającego. (z rozdziału VI. - Słabe i mocne strony")
Przykłady:
- Jednym ze sposobów jest sprawienie aby był on w pewnych miejscach słaby i nie uświadamiał sobie tego. Można infiltrować oddzizały wroga włąsnym personelem i wywoływać sabotaże. Mniej ryzykowne i mniej kosztowne jest jednak nakłonienie przeciwnika, aby sam wyłączył z gry swoich najlepszych ludzi. W czasie II wojny światowej wywiad niemiecki podsuwał Rosjanom sfałszowaną korespondencję świadzcącą o tym, że najlepsi rosyjscy generałowie to w rzeczy samej zdrajcy. Stalin oczywiście kazał rozstrzelać tychże, zastępując ich personelem zupełnie niedoswiadczonym. W ten sposób sami Rosjanie wymienili filary i belki na spróchniałe drewno.
- Innym sposobem jest zdezorientować przeciwnika co do tego, jak ma przygotowac się na twój atak. W Taekwon do , jeśli przeciwnik dobrze kopie, należy zablokowac mu tę możliwość zmuszając do walki na pięści. Dzięki temu jego główną bronią będzie "spróchniałe drewno" mniej wyćwiczonych rąk, zamiast "filarów" sprawności nóg.
Pewien zawodnik, słynny z doskonałych kopnięć starł się z przeciwnikiem, który odpowiednio się do tego przygotował. Pierwszy jednakże, w tajemnicy przed wszystkimi, w okresie przed pojedynkiem bardzo intensywnie trenował boks. W trakcie pojedynku całkowicie przestawił się na pięści, całkowicie zaskakując swojego przeciwnika i miażdżąco wygrał starcie.
- innym zastosowaniem jest zmylenie przeciwnika co do sposobu, w jaki powinien przygotować się do obrony. "Ten generał jest zdolnym atakującym, którego przeciwnik nie wie gdzie się bronić, a jest utalentowanym odbiorcą, gdy jego przeciwnik nie wie, gdzie zaatakować" (Sunzi).
Sunzi pisał:
O boska sztuko subtelności i skrytości,
Dzięki tobie uczymy się być niewidoczni i niesłyszalni
i dzięki temu los wroga jest w naszych rękach.
(Rozdział VI - Silne i słabe punkty "Sztuka wojny").
(26) Wskazuj na morwę
ganiąc drzewo świętojańskie
Dla osoby zdolnej i silnej aby to działanie przeprowadzić, jasne zadeklarowanie wrogowi jego pomyłek i obietnica ich wykorzystania jest jedną z dróg do zwycięstwa. Jasne i stanowcze gwarancje, iż wojna z tobą będzie kosztowna i bolesna moga odnieść skutek, jednak same argumenty słowne nie wystarczą.
Niektórzy strategowie idą więc krok dalej, stosując taktykę odstraszającego przykładu.
Przykład:
- Organizacja RIAA, broniąc praw autorskich utworów kopiowanych masowo w Internecie, wynajduje poszczególnych użytkowników i rzuca się na nich całym ciężarem siły swoich praw rządając gigantycznych odszkodowań.
(27) Udawaj szalonego, zachowaj zmysły
Król Dawid, Odyseusz, Klaudiusz - byli to ludzie, którzy przetrwali niebezpieczeństwo udając szaleństwo bądź umysłowe upośledzenie. Być postrzeganym jako idiota nie jest co prawda przyjemne, jest jednak o wiele bardziej bezpieczne niż być przez potencjalnych przeciwników postrzeganym za inteligentnego a przez to niebezpiecznego. Ten fortel podobny zamysłem do (3).
Wojna o opinię u innych ludzi musi toczyć się w twojej własnej głowie. Kiedy osiągniesz miejsce, w którym pogodzisz się iż zawsze będą istnieć ludzie uważający cię za głupiegu, szubrawca, bądź po prostu nie będa cię lubić, dopiero wtedy będziesz człowiekiem wolnym. Dopiero wtedy za swe czyny zaczniesz odpowiadać przed Bogiem i własną moralnością, a przestanie toba rządzić to co inni o tobie myślą.
Wojownicy często kultywują i podtrzymują u swoich wrogów niską opinię o sobie. Wspomnijmy przykład karateki specjalizującego się w kopnięciach, który w godzinie pojedynku użył w sekrecie trenowanych pięści aby kompletnie zaskoczyć przeciwnika.
Przykład:
- Niepozorna dziewczyna uprawiająca kickboxing, zaatakowana przez gwałciciela, błyskawicznie unieszkodliwiła go kilkoma ciosami i zaciekłością swojej NIESPODZIEWANEJ dla agresora obrony. Ciosy ofiary po wielokroć wzmocnione zostały fałszywym mniemamiem agresora, iż ma do czynienia z bezbronna małą dziewczyną.
(28) Zabierz drabinę po jej użyciu
Utwórz drogę do ryzykownego miejsca i wciągnij przeciwnika w pułapkę. Jednym z zastosowań jest zwabienie przeciwnika do aatakowania pozornie słabego miejsca w twoich liniach obronnych. Gdy ten połknie haczyk i zaatakuje, należy podzielić swe siły i zaatakować ich częścią z flanki bądź od tyłu.
Przykład:
Nakłonić wroga osobę do powiedzenia "za dużo" w obecności innych, lub spowodować aby blagier powiedział przy świadkach coś, czego udowodnić nei jest w stanie, skłonić przeciwnika, aby wykonał coś w sposób wybrany przez ciebie - wszystko to są przykłady "zabrania drabiny" kiedy już wrób wszedł na TWOJE mury.
Osoba niecierpliwa, nadmiernie wrażliwa, choleryczna osoba jest skłonna powiedzieć zbyt dużo, a najlepszą metodą postępowania z taką osoba jest cierpliwość i cisza na początku, a twardość i nieustępliwość przy końcu.
(29) Umieszczać fałszywe kwiaty na drzewie
Wszelka sztuka wojowania polega na zwodzeniu przeciwnika.
Tak więc, gdyśmy gotowi do ataku,
musimy zdawać się niezdolni do niego.
Gdy używamy swoich sił, musimy wydawać sie bierni.
Gdy jesteśmy blisko, skłonić musimy wroga by myślał, żeśmy daleko
Gdyśmy daleko, niech myśli, że jesteśmy blisko. (Sunzi, R. I)
Kiedy jesteśmy słabi, musimy udawać, że jesteśmy silni.
Gdy ktoś chce nas obrazić, prezentujmy wewnętrzny spokój i opanowanie.
Gdy ktoś chce zastraszyć - sprawiajmy wrażenie nieprzestraszonych.
Chodzi o to, aby przeciwnik zauważył bezskuteczność swoich wysiłków zaszkodzenia nam - widząc bowiem ich skuteczność, będzie je oczywiście kontynuował. Tak więc należy za wszelką cenę zachować zimną krew i swoim zachowaniem i słowami nie ujawniać swoich czułych punktów.
(30) Gospodarz i gość zamienieni miejscami
Fortel ten stosować należy do przejmowania zdobyczy i zysków bez użycia przemocy. Według niektórych komentatorów służy raczej do kontrolowania sojusznika, niż wroga. Należy uzależnić od siebie oponenta, a ponadto dać mu powody, aby w tej zależności pozostał.
Przykład 1:
Wielka Brytania, narzucając handel opium w XIX wieku, sprawiła, że mieeszkańcy Chin, aby zaspokoić popyt na opium, MUSIELI handlować z Imperium Brytyjskim.
Przykład 2:
W biznesie, stać się autorytetem w dziedzinie zaangażowania szefów (lub w ogóle osób postawionych wyżej), tak aby ta osoba przychodziła DO CIEBIE po radę. Sprawny karierowicz zaczyna rozdając darmowe rady i dając wskazówki. PO jakims czasie rola ta utrwala się oficjalnie - i osoba zostaje promowana na wyższe stanowisko, gdzie jego rada jest dostępna permanentnie.
VI. fortele OSTANIEJ LINII OBRONY
Ostatnia grupa fortelów jest w użyciu najbardziej ryzykowna. Wymaga finezji i umiejętności. Zarezerwowane są do zmagań o najwyższe stawki i może być zastosowana tylko przez doświadczonych generałów.
(31) Pułapka pięknej kobiety
Jest to najstarszy ze fortelów. Uzyj prostytutek do odwrócenia uwagi dowódcy, odurzenia go narkotykami, wydobycia informacji. Francuski Ruch oporu w czasie II Wojny Światowej stosował tą metodę z wielkim sukcesem, wysyłając ochotniczki chętne do poświęceń, aby zdobywały informacje w czasie rozmów łóżkowych.
Należy przy tym pamiętać, iż była to ostateczna metoda narodu już pokonanego - ocena moralna będzie więc na pewno niejednoznaczna. Dodać należy, że Francuzi muieli być i tak wyzwoleni przez siły zewnętrzne - niezależnie od poświęcenia wolontariuszek i skuteczności fortelu.
Fortel ten jasno pokazuje, dlaczego Sunzi naciskał, aby dowódca był osoba o wysokich walorach moralnych i prawości. DOwódca, który nie jest rozwięzłu, będzie na ten fortel całkowicie odporny. Wielu chińskich generałów za punkt honoru brało sobie jeść dokładnie to, co żołnierze w polu - nie otaczali się luksusem do czasu, aż wojna była zakończona i znaleźli się spowrotem w domu.
Seks, narkotyki, hazard, bogactwo, nawet pochlebstwa - wszystko to są "pułapki pięknej kobiety", które z pewnościa złamią wolę dowódcy.
Wysoka moralność i realistyczne oceny własnych słabości pomogą utrzymać się każdemy na właściwej drodze.
Przykłady:
- taktyka rozmów łóżkowych z podstawionymi kochankami
- zajęcie zdolnych dowódców uciechami cielesnymi - przez co zaniedbują oni obowiązki służbowe
(32) Fortel "Pustego miasta"
Pierwszym, który zastosował ten fortel był słynny generał i mąż stanu 諸葛 (czyt. Zhuge).
Sunzi napisał:
Gdy nie pragniemy walki, możemy powstrzymać wroga od ataku nawet jesli granica naszych linii będzie narysowana patykiem w piasku.
Wszystko czego potrzebujemy to rzucić na scenę rozgrywki jakiś element, który zupełnie nie pasuje do przemyśleń przeciwnika i zburzu jego ocenę sytuacji. (R. VI - Silne i słabe punkty.)
Komentatorzy Sunzi podpowiadają: "puste uczynić podwójnie pustym, a twój wróg straci rozeznanie sytuacji.
Gdy twoje możliwości obrony są wyczerpane, spróbuj nieoczekiwanego. W wielu sytuacjach w przeszłości, dowódcy celowo otwierali bramy fortrec, zapraszając wroga, aby zbliżył się i zatakował.
Innym sformułowaniem tej samej strategii jest fragment ze "Snu o czerwonym pawilonie":
Kiedy fałszywe udaje prawdziwe, prawdziwe [również zdaje się] fałszem.
Przykład:
- Opowieści mówią, iż jeden z okrążonych przez Indian dowódców kawalerii otworzył szeroko bramy palisady, w której się bronił. Indianie byli tak zdziwieni tym postępkiem, że zadecydowali nieatakować.
Co ważne, jest to element wojny psychologicznej - musimy mieć pewność, że wróg zachowa się ostrożnie i zacznie być podejżliwy.
- Innym sposobem użycia jest sprawienie, żeby wróg uwierzył, iz umocnienia, które chce zaatakować, są juz opuszczone przez naszych żołnierzy. Możliwy jest też trik odwrotny: sekretne opuszczenie stanowisk tak aby wróg szykował frontalny atak miast próbować przeszkodzić nam w ucieczce.
Pamiętajmy wycofanie się Jerzego Waszyngtona - po nastaniu dnia Brytyjczycy zaatakowali pusty obóz.
Co stałoby się, gdyby Waszyngton nagle zaatakował pogrążonych w konfuzji i rozprężeniu Brytyjczyków, stojących na środku porzuconego obozowiska?
- Odmiana tego fortelu została użyta do zdobycia Troi. Grecy przekonali Trojan, że ich armia się wycofała, pozostawiwszy jedynie wielkiego drewnianego konia. W ten sposób Grecy stworzyli iluzję "opuszczonego miasta", a Trojanie, osłabiwszy czujność, sami wprowadzili owego konia do wewnątrz miasta.
- Inną odmianą jest pozostawienie przednich umocnień pustych, tak, aby przeciwnik poczuł się zwycięzcą i postąpił w jakiś sposób nierozważnie.
(33) fortel siania niezgody.
Użyj szpiegów przeciwnika aby zasiać niezgode w jego obozie.
W ostatnim z rozdziałów "Sztuki Wojny", Sunzi zaleca pożytkowanie szpiegów, otwarcie preferując kaptowanie szpiegów przeciwnika. Zdradziwszzy już, szpieg zacznie karmić własnych dowódców fałszywymi informacjami i prowadzić działania dywersyjne we własnym obozie. Niezgoda i dyskusje narosną, jeśli szpiedzy donosić będą sprzeczne informacje co do sytuacji.
Taktyka taka może być wyjątkowo skuteczna, jednak zostawiona jest na sam koniec, gdyż tworzenie podwójnych agentów i tkanie odpowiednich ścieżek w zamysłach i planach przeciwnika wymaga czasu i olbrzymiej finezji.
Pamiętaj, że ludzie skłonni sa wierzyć w to, czego obawiają się najbardziej, a przy tym najczęściej wypowiedzą to na głos (!), jednak należy zachować czujność, aby tą informację usłyszeć. Własne usta są dla człowieka największym zdrajcą tego, co w sercu i umyśle. Często obłudnik używa obelg, na które on sam jest wrażliwy, atakując pewne miejsca (np. traumy emocjonalne) sam pokazuje, gdzie są jego najczulsze miejsca.
Gdy nie masz dostępu do szpiegów jako takich, pamiętaj, aby uważnie słuchać słów twoich oponentów. Słowa te ujawnią jego zamysły i stan umysł. A kiedy je poznasz, możesz łatwo odkryć, w jaki sposób je zdyskredytować lub zakłócić.
(34) Zaszkódź sobie by zyskać zaufanie
Gdy władca za wszelką cenę musi poznać zamysł wroga, pozoruje kłótnię między sobą a swoim zaufanym asystentem bądź podległym generałem. Król może otwarcie oskarżyć o zdradę, zdegradować, odciąć od awansu, zarzucić neikompetencję. Z takim "poniżonym" osobnikiem z pewnością prędzej czy później skontaktują się osoby planujące przewrót, zabójstwo itp. Nasz "poniżony" łatwo uzyska zaufanie, gdyż jego cierpienia są przekonujące dla przeciwników i spiskowcąw bądź podobnie poszkodowanych, dzięki czemu ci zostaną wykryci i unieszkodliwieni.
(35) Nakładające się fortele
Sunzi napisał:
Poruszaj się drogą wyznaczona przez zasady
i dostosuj się do przeciwnika
zanim stoczysz decydującą bitwę.
-- R. XI - "Dziewięć sytuacji "
Gdy twoje siły są na wyczerpaniu, nie czas na stoczenie decydującej bitwy. Musisz użyć wszelkich trików i strategii, aby osłabić przeciwnika. Dziel jego siły, szukaj miejsc łatwych do obrony, zmuszaj do wysiłku i spraw, aby wyczerpał swoje zapasy i morale. Rób tak z nieustającą cierpliwością, a doczekasz momentu, który będzie stosowny do ataku.
(36) Ucieczka najlepszym rozwiązaniem
Ten kto ucieka dzisiaj, jutro będzie walczył dalej
Gdy nie masz szans na zwycięstwo, przegrana nie jest rozwiązaniem, a śmierć na polu chwały nikomu się nie przysłuży. Uciekaj. A wróć, kiedy nastanie odpowiedni moment
Ludzie zachodu, przyzwyczajeni do "śmierci na polu chwały" i "walki do ostatniego żołneirza" dziwią się, że ucieczka jest jedną akceptowanych taktyk stosowanych przez chińskich generałów. NIemniej, wielu jest bohaterów, którzy nie dokonali absolutnie niczego ginąc na polu chwały (Niekiedy zdarza się, że śmierć ważnego dowódcy ma pozytywny efekt na morale - ale tylko w chwilach desperackiego zrywu ostatniej szansy.)
Madry generał, gdy desperacko chce zwycięstwa - ucieka. Wtedy szuka rozwiązania bądź szansy i uderza ponownie.
