Chiński kalendarz i tradycyjne
chińskie miary czasu
to w rzeczywistości kilka systemów
liczenia i nazywania:
kalendarz księżycowy - z cyklem sześćdziesięcioletnim,
kalendarz rolniczy - słoneczny oraz
kalendarz
zodiakalny z cyklem dwunastoletnim.
Pory dnia biorą swoje nazwy od "Ziemskich
konarów".
Chiński kalendarz księżycowy
Chiński kalendarz składa się z sześćdziesięcioletnich cykli,
które stanowią kombinację Dwunastu Ziemskich Konarów i Pięciu
Niebiańskich Pni: 12 zwierząt i 5 żywiołów. Opiera się na
precyzyjnej obserwacji wysokości słońca oraz faz księżyca.
Najbliższe lata:
| Zwierzę |
Początek i koniec roku |
Żywioł |
| Koza |
1.02.2003-21.01.2004 |
ogień |
| Małpa |
22.01.2004-8.02.2005 |
metal |
| Kogut |
9.02.2005-28.01.2006 |
metal |
| Pies |
29.01.2006-17.02.2007 |
metal |
| Świnia |
18.02.2007-6.02.2008 |
woda |
| Szczur |
07.02.2007 - 25.01.2009 |
woda |
| Wół |
26.01.2009-09.02.2010 |
ziemia |
| Tygrys |
10.02.2010-02.02.2011 |
drewno |
Kalendarz rolniczy
Służył on do określnia czasu
wykonywania prac w polu. Musimy tutaj pamiętać, że następstwo
pór roku, a tym samym zmian temperatury i opadów, jest na
terenie północnych Chin niezwykle regularne, co sprawia,
że kalendarz miał istotne znaczenie dla określania czasu
wykonywania prac.
Poniżej nazwy 24 części roku słonecznego
( jieqi 節氣)
UWAGA: Wszystkie znaki poniżej są tradycyjne!!!)
| 1.
立春 li4 chun1– początek wiosny |
13. 立秋 li4 qiu1 – początek jesieni |
| 2. 雨水 yu3 shui3 – deszczowe wody |
14. 處暑 chu3 shu3 – niedostatek ciepła |
| 3. 驚蟄 jing1 zhi2 – przebudzenie
owadów |
15. 白露 bai2 lu4 – biała rosa |
| 4. 春分 chun1 fen1 – równonoc wiosenna |
16. 秋分 qiu1 fen1 –równonoc jesienna |
| 5. 清明 qing1 ming2 – czysta jasność |
17. 寒露 han2 lu4 – zimna rosa |
| 6. 穀雨 gu3 yu3 – zbożowe deszcze |
18. 霜降 shuang1 jiang4 – pierwszy
szron |
| 7. 立夏 li4 xia4 – początek lata |
19. 立冬 li4 dong1 – początek zimy |
| 8. 小滿 xiao3 man3 – małe roztopy |
20. 小雪 xiao3 xue3 – mały śnieg |
| 9. 芒種 mang2 zhong3 – kłoszenie zbóż |
21. 大雪 da4 xue3 – duży śnieg |
| 10. 夏至 xia4 zhi4 – przesilenie letnie |
22. 冬至 dong1 zhi4 –przesilenie zimowe |
| 11. 小暑 xiao3 shu3 – małe ciepło |
23. 小寒 xiao3 han2 – małe zimno |
| 12. 大暑 da4 shu3 – duże ciepło |
24. 大寒 da4 han2 – duże zimno |
Pory dnia
Dzień Chińczycy dzielą
na 12 części, tzw. ziemskich konarów di4zhi1地支. Każda z części dnia odpowiada
jednemu zwierzęciu.
Ziemski konar |
Pora dnia |
zwierzę |
| 子 - zi3 |
1 |
23.00-1.00 |
鼠 - shu3 |
szczur |
| 丑 - chou3 |
2 |
1.00-3.00 |
牛 - niu2 |
krowa |
| 寅 - yin2 |
3 |
3.00-5.00 |
虎 - hu3 |
tygrys |
| 卯 - mao3 |
4 |
5.00-7.00 |
兔 - tu4 |
królik |
| 辰 - chen2 |
5 |
7.00-9.00 |
龙 - long2 |
smok |
| 巳 - si4 |
6 |
9.00-11.00 |
蛇 - she2 |
wąż |
| 午 - wu3 |
7 |
11.00-13.00 |
马 - ma3 |
koń |
| 未 - wei4 |
8 |
13.00-15.00 |
羊 - yang2 |
kozioł |
| 申 - shen1 |
9 |
15.00-17.00 |
猴 - hou2 |
małpa |
| 酉 - you3 |
10 |
17-00-19.00 |
鸡(雞) - ji1 |
kura |
| 戌 - xu1 |
11 |
19.00-21.00 |
狗 - gou3 |
pies |
| 亥 - hai4 |
12 |
21.00-23.00 |
猪 - zhu1 |
świnia |
(W nawiasach glify
tradycyjne) |
Dla porównania:
Kalendarz gregoriański - słoneczny
Ziemia obiega słońce dokładnie
w 365 dni 5 godzin 48 minut 46 sekund.
Został wprowadzony przez papieża Grzegorza XIII w 1582 r.
Rok ma 12 miesięcy i 365 dni. Co cztery lata jest dodatkowy
dzień - 29 lutego - w roku jest wtedy 366 dni - jest to
rok przestępny.
Kalendarz muzułmański - księżycowy.
Został wprowadzony przez Mahometa w 632 r. Rok ma 12 miesięcy.
W ciągu 30 lat jest 11 lat przestępnych. Wtedy do każdego
miesiąca dodaje się jeden dzień.
5 kwietnia 2004 r. rozpocznie się rok 1425 ery Mahometa.
Kalendarz żydowski - księżycowo-słoneczny
w obecnej postaci istnieje od IV w. n.e. Rok ma 12 miesięcy.
W określonych latach dodaje się 13. miesiąc. Liczba dni
jest zmienna. Jest ich 29 lub 30.
30 września 2004 r. rozpocznie się rok 5765.
