Poprzedni okres historyczny: Dynastia Ming

 

Chiny pod panowaniem Dynastii Qing

   Dynastia Qing, zwana też Dynastią mandżurską, panowała w Chinach w latach 1644–1911. Władza Mandżurów w Chinach charakteryzowała się aktywną polityką podbojów zewnętrznych. Zaanektowano Tybet, Tajwan, Mongolię, oraz inne obszary Azji Środkowej.

Qīngcháo (清朝) Dynastia Qing 1644 – 1911 Dynastia Qing, zwana też Dynastią Mandżurską.

   W roku 1644 proklamowano Imperium Wielkiego [rodu] Qing. Zanim w ten sposób przemianowano Chiny, Mandżurowie wywodzący się z klanu Aisin Gurun rządzili od 1616 jako Późniejsza Dynastia Jin (Hòu Jīn 後金 ), po mandżursku Amaga Aisin Gurun. Dopiero w roku 1636 zmienili swoją nazwę na Qing.
   Po wygraniu bitwy o bramę Shanhai, w roku 1644 zajęli Pekin, rozpoczyna się ich oficjalne rządy nad Chinami. Pierwszy władca tej dynastii to Shunzhi Shizu (順治世祖). rządził do do 1661.
Dopiero jednak dwa lata później udaje im się objąć kontrolą kluczowe obszary imperium. Całkowitą kontrolę nad Chinami uzyskali dopiero w roku 1683.

   Po zakończeniu okresu podbojów, nastąpił okres około stu lat rozwoju gospodarczego i kulturalnego. W czasie tego okresu Mandżurowie utworzyli z siebie uprzywilejowaną kastę wojskowo-urzędniczą. Jednocześnie miejscowa arystokracja była dopuszczana do aparatu władzy tylko w minimalnym zakresie.

   Jako ciekawostkę można podać, że w okresie tym Chińczycy przyjęli bambus jako symbol oporu wobec mandżurskiej dominacji. Jako roślina o znakomitej trwałości, symbolizował on wolę Chińczyków do wytrwania nawet największego poniżenia ze strony rządzącej nimi grupy nie-Chińczyków.

   Pierwsze sto lat rządów dynastii Qing upłynęło spokojnie także ze względu na brak zagrożeń zewnętrznych. Od północy Rosja zajęta była konsolidowaniem swojej nowo zdobytej władzy nad północnymi obszarami Azji, Japonia zamknęła się na świat, a Korea oraz Wietnam były chińskimi państwami wasalnymi. Dzięki tej sytuacji, Chiny mogły zająć się systematyczną i bezlitosną ekspansją kosztem żyjących tam nacji i ludów. Dodać jedynie należy, że wzajemne podboje między owymi ludami i Chińczykami stanowiły sposób na życie obu stron.

   Ze względu na represyjne wobec rdzennych Chińczyków rządy, za czasów dynastii Qing wybuchały liczne bunty i rebelie, w dużej mierze o podłożu narodowym. Największym z nich była rebelia zorganizowana przez bractwo religijne Białego Lotosu w 1793 r. Jej celem było przywrócenie rządów dynastii Ming.   

   

   Nałożyły się na ten problem coraz bardziej natarczywe ingerencje mocarstw zachodnich i Japonii. Z upływem XIX wieku coraz więcej sił zewnętrznych i wewnętrznych destabilizowało funkcjonowanie imperium.
   Najważniejsze wydarzenia, które wtedy zaszły to Wojny opiumowe (1939–42 oraz 1856–60) i Powstanie Tajpingów.
   Stopniowo Imperium Chińskie było okrajane przez sąsiadów i mocarstwa zachodnie. Utraciły Wietnam, Koreę, Japończycy zaanektowali wyspę Okinawa, a potem Tajwan. Jednocześnie państwa zachodnie przejmowały kontrolę nad handlem, terytoriami i koncesjami na wydobycie surowców.
   Ostatni cesarz tej dynastii Xuantong Puyi (宣統溥儀) – został obalony w roku 1911.

 

Poczet władców Qing
(pogrubieniem wyróżnione imię stosowane najczęściej w opracowaniach historycznych)

	Imię mandżurskie: Nǔ'ěrhāchì 努爾哈赤 Nurhaci Imię pośmiertne: Gāodì 高帝 Imię świątynne:Tàizǔ 太祖 Czas panowania: 1616-1626 Ery panowania:    Tiānmìng 天命 ( Abkai fulingga) 1616-1626
	Imię mandżurskie:     Huángtàijí 皇太極 lub     Hóng Tàijí (洪太極) Imię pośmiertne: Wéndì 文帝 Imię świątynne: Tàizōng 太宗 Czas panowania:1626–1643 Ery panowania:    Tiāncōng 天聰 (Abkai sure) 1627–1636;    Chóngdé 崇德(Wesihun erdemungge) 1636–1643
Począwszy od kolejnego cesarza jego panowanie w całości określa się jednym nianhao (nazwą ery panowania), która zgodnie ze zwyczajową konwencją jest jednocześnie używana do identyfikowania cesarza.
	Imię mandżurskie: Fúlín 福臨 Imię pośmiertne: Zhāngdì 章帝 Imię świątynne:Shìzǔ 世祖 Czas panowania: 1643–1661 Ery panowania:    Shùnzhì 順治 (Ijishūn dasan) 1643–16615    Cesarz Shunzhi
	Imię mandżurskie: Xuányè 玄燁 Imię pośmiertne: Réndì 仁帝 Imię świątynne: Shèngzǔ 聖祖 Czas panowania: 1661–1722 Ery panowania:    Kāngxī 康熙 1661–1722    Cesarz Kangxi
	Imię mandżurskie: Yìnzhēn 胤禛 Imię pośmiertne: Xiàndì 憲帝 Imię świątynne: Shìzōng 世宗 Czas panowania: 1722–1735 Ery panowania:    Yōngzhèng 雍正 (Hūwaliyasun tob) 1722–1735    Cesarz Yongzheng
	Imię mandżurskie: Hónglì 弘曆 Imię pośmiertne: Chúndì 純帝 Imię świątynne: Gāozōng 高宗 Czas panowania: 1735–1796 Ery panowania:    Qiánlóng 乾隆 (Abkai wehiyehe) 1735–1796    Cesarz Qianlong
	Imię mandżurskie: Yóngyǎn 顒琰 Imię pośmiertne: Ruìdì睿帝 Imię świątynne:Rénzōng仁宗 Czas panowania: 1796–1820 Ery panowania:     Jiāqìng 嘉慶 (Saicungga fengšen) 1796–1820    Cesarz Jiaqing
	Imię mandżurskie: Mínníng 旻寧 Imię pośmiertne: Chéngdì 成帝 Imię świątynne: Xuānzōng 宣宗 Czas panowania: 1820–1850 Ery panowania:     Dàoguāng 道光 (Doro eldengge) 1820–1850    Cesarz Daoguang
	Imię mandżurskie: Yìzhǔ 奕詝 Imię pośmiertne: Xiǎndì 顯帝 Imię świątynne:Wénzōng 文宗 Imię osobiste: Czas panowania: 1850–1861 Ery panowania:    Xiánfēng 咸豐 (Gubci elgiyengge) 1850–1861    Cesarz Xianfeng
	Imię mandżurskie: Zǎichún 載淳 Imię pośmiertne: Yìdì 毅帝 Imię świątynne:Mùzōng 穆宗 Imię osobiste: Czas panowania: 1861–1875 Ery panowania:    Tóngzhì 同治 (Yooningga dasan) 1861–1875    Cesarz Tongzhi
	Imię mandżurskie: Zǎitián 載湉 Imię pośmiertne: Jǐngdì 景帝 Imię świątynne: Dézōng 德宗 Czas panowania: 1875–1908 Ery panowania:     Guāngxù 光緒 (Badarangga doro) 1875–1908     Cesarz Guangxu
	Imię mandżurskie: Pǔyí 溥儀 Imię pośmiertne: Xùndì 遜帝 Imię świątynne: (nie zostało przyznane) Imię zachodnie: Henry Czas panowania: 1908–1911 Ery panowania:     Xuāntǒng 宣統 (Gehungge yoso) 1908–1911     Cesarz Xuantong

 

Następny okres historyczny: Republika Chińska
Powrót do spisu artykułów o historii Chin