Pinyin

 

Transkrypcje, pinyin i alfabety fonetyczne

   

Pīnyīn (拼音 = dobierać dźwięk) to romanizacja języka chińskiego stosowana w ChRL. Od 1958 roku została ona uznana przez ONZ jako oficjalna romanizacja języka chińskiego. Polska przyjęła ją w 1981 roku.

   Inne romanizacje, np. system Wade-Giles'a były i są powszechnie używane, zwłaszcza w literaturze amerykańskiej. Ich równoległa koegzystencja powoduje wiele zamieszania i nieporozumień przy pisowni i tłumaczeniu nazw oraz w opracowaniach tekstów starożytnych. Amerykańska Biblioteka Kongresowa już kilka lat stosuje pinyin w katalogowaniu zbiorów.    Bopomofo (chiń. Zhuyin zimu, 註音字母)
to skrypt fonetyczny używany do zapisu wymowy języka chińskiego na Tajwanie, gdzie uczony jest w szkołach do dnia dzisiejszego.

Klawiatura z nadrukowanymi znakami skryptu bopomofo (w prawym górnym rogu klawisza) .

Zasady dzielenie wyrazów w Pinyin:

Zasada ogólna: W tekstach pomija się oznaczenia tonów nad sylabami.

1. W nazwach i imionach oddzielamy znaki będące nazwiskiem od tych które są imieniem,

孫中山 - Sun Zhongshan

司馬遷- Sīma Qian

文山大學 Wenshan da xue (uniwersytet Wenshan)

2. W wieloznakowych nazwach geograficznych oddzielamy część oznaczającą nazwę właściwą.

北京市 Beijing shi (miasto Beijing)

浙江省 Zhejiang sheng (prowincja Zhejiang)

3. W nazwach plemion, grup społecznych i wyznaniowych (najczęściej) oddzielamy nazwę właściwą.

基督徒 Jidu tu (Chrześcijanin)

客家話 Kejia hua (dialekt Hakka)

阿美族 Amei zu (plemię Amei)

4. Apostrof wstawiamy między sylaby, które mogłyby prowadzić do więcej niż jedna interpretacji:

長安市 Chang'an shi (miasto Chang'an; możliwe błędne odczytanie: chan gan)

5. Z dużej litery piszemy:
- nazwę własną
- pierwszy wyraz tytułu
- pierwszy wyraz w nazwie firmy
- każdy oddzielnie pisany wyraz nazwy geograficznej

6. Inne znaki specjalne:

- tzw. punkt środkowy spotykany pomiędzy imieniem i nazwiskiem przetranskrybowanym na język chiński

 

 

 

 

- ü - dźwięk nie występujący w języku polskim, wymowa zbliżona do niemieckiego u umlaut,

Tabela konwersji Pinyin - Wade-Giles - Zhuyin

 

Pinyin  Wade-Giles Zhuyin a a ㄚ ai ai ㄞ an an ㄢ ang ang ㄤ ao ao ㄠ ba pa ㄅㄚ bai pai ㄅㄞ ban pan ㄅㄢ bang pang ㄅㄤ bao pao ㄅㄠ bei pei ㄅㄟ ben pen ㄅㄣ beng peng ㄅㄥ bi pi ㄅㄧ bian pien ㄅㄧㄢ biao piao ㄅㄧㄠ bie pieh ㄅㄧㄝ bin pin ㄅㄧㄣ bing ping ㄅㄧㄥ bo po ㄅㄛ bu pu ㄅㄨ ca ts`a ㄘㄚ cai ts`ai ㄘㄞ can ts`an ㄘㄢ cang ts`ang ㄘㄤ cao ts`ao ㄘㄠ ce ts`e ㄘㄜ cen ts`en ㄘㄣ ceng ts`eng ㄘㄥ cha ch`a ㄔㄚ chai ch`ai ㄔㄞ chan ch`an ㄔㄢ chang ch`ang ㄔㄤ chao ch`ao ㄔㄠ che ch`e ㄔㄜ chen ch`en ㄔㄣ cheng ch`eng ㄔㄥ chi ch`ih ㄔ chong ch`ung ㄔㄨㄥ chou ch`ou ㄔㄡ chu ch`u ㄔㄨ chuai ch`uai ㄔㄨㄞ chuan ch`uan ㄔㄨㄢ chuang ch`uang ㄔㄨㄤ chui ch`ui ㄔㄨㄟ chun ch`un ㄔㄨㄣ chuo ch`o ㄔㄨㄛ ci tz`u ㄘ cong ts`ung ㄘㄨㄥ cou ts`ou ㄘㄡ cu ts`u ㄘㄨ cuan ts`uan ㄘㄨㄢ cui ts`ui ㄘㄨㄟ cun ts`un ㄘㄨㄣ cuo ts`o ㄘㄨㄛ da ta ㄉㄚ dai tai ㄉㄞ dan tan ㄉㄢ dang tang ㄉㄤ dao tao ㄉㄠ de te ㄉㄜ deng teng ㄉㄥ di ti ㄉㄧ dian tien ㄉㄧㄢ diao tiao ㄉㄧㄠ die tieh ㄉㄧㄝ ding ting ㄉㄧㄥ diu tiu ㄉㄧㄡ dong tung ㄉㄨㄥ dou tou ㄉㄡ du tu ㄉㄨ duan tuan ㄉㄨㄢ dui tui ㄉㄨㄟ dun tun ㄉㄨㄣ duo to ㄉㄨㄛ e o ㄜ en en ㄣ er erh ㄦ fa fa ㄈㄚ fan fan ㄈㄢ fang fang ㄈㄤ fei fei ㄈㄟ fen fen ㄈㄣ feng feng ㄈㄥ fo fo ㄈㄛ fou fou ㄈㄡ fu fu ㄈㄨ ga ka ㄍㄚ gai kai ㄍㄞ gan kan ㄍㄢ gang kang ㄍㄤ gao kao ㄍㄠ ge ko ㄍㄜ gen ken ㄍㄣ geng keng ㄍㄥ gong kung ㄍㄨㄥ gou kou ㄍㄡ gu ku ㄍㄨ gua kua ㄍㄨㄚ guai kuai ㄍㄨㄞ guan kuan ㄍㄨㄢ guang kuang ㄍㄨㄤ gui kuei ㄍㄨㄟ gun kun ㄍㄨㄣ guo kuo ㄍㄨㄛ ha ha ㄏㄚ hai hai ㄏㄞ han han ㄏㄢ hang hang ㄏㄤ hao hao ㄏㄠ he ho ㄏㄜ hei hei ㄏㄟ hen hen ㄏㄣ heng heng ㄏㄥ hong hung ㄏㄨㄥ hou hou ㄏㄡ hu hu ㄏㄨ hua hua ㄏㄨㄚ huai huai ㄏㄨㄞ huan huan ㄏㄨㄢ huang huang ㄏㄨㄤ hui hui ㄏㄨㄟ hun hun ㄏㄨㄣ huo huo ㄏㄨㄛ

Pinyin  Wade-Giles Zhuyin ji chi ㄐㄧ jia chia ㄐㄧㄚ jian chien ㄐㄧㄢ jiang chiang ㄐㄧㄤ jiao chiao ㄐㄧㄠ jie chieh ㄐㄧㄝ jin chin ㄐㄧㄣ jing ching ㄐㄧㄥ jiong chiung ㄐㄩㄥ jiu chiu ㄐㄧㄡ ju chü ㄐㄩ juan chüan ㄐㄩㄢ jue chüeh ㄐㄩㄝ jun chün ㄐㄩㄣ ka k`a ㄎㄚ kai k`ai ㄎㄞ kan k`an ㄎㄢ kang k`ang ㄎㄤ kao k`ao ㄎㄠ ke k`o ㄎㄜ ken k`en ㄎㄣ keng k`eng ㄎㄥ kong k`ung ㄎㄨㄥ kou k`ou ㄎㄡ ku k`u ㄎㄨ kua k`ua ㄎㄨㄚ kuai k`uai ㄎㄨㄞ kuan k`uan ㄎㄨㄢ kuang k`uang ㄎㄨㄤ kui k`uei ㄎㄨㄟ kun k`un ㄎㄨㄣ kuo k`uo ㄎㄨㄛ la la ㄌㄚ lai lai ㄌㄞ lan lan ㄌㄢ lang lang ㄌㄤ lao lao ㄌㄠ le le ㄌㄜ lei lei ㄌㄟ leng leng ㄌㄥ li li ㄌㄧ lian lien ㄌㄧㄢ liang liang ㄌㄧㄤ liao liao ㄌㄧㄠ lie lieh ㄌㄧㄝ lin lin ㄌㄧㄣ ling ling ㄌㄧㄥ liu liu ㄌㄧㄡ long lung ㄌㄨㄥ lou lou ㄌㄡ lu lu ㄌㄨ lü lü ㄌㄩ luan luan ㄌㄨㄢ lüe lüeh ㄌㄩㄝ lun lun ㄌㄨㄣ luo lo ㄌㄨㄛ ma ma ㄇㄚ mai mai ㄇㄞ man man ㄇㄢ mang mang ㄇㄤ mao mao ㄇㄠ mei mei ㄇㄟ men men ㄇㄣ meng meng ㄇㄥ mi mi ㄇㄧ miao miao ㄇㄧㄠ mie mieh ㄇㄧㄝ min min ㄇㄧㄣ ming ming ㄇㄧㄥ miu miu ㄇㄧㄡ mo mo ㄇㄨㄛ mou mou ㄇㄡ mu mu ㄇㄨ na na ㄋㄚ nai nai ㄋㄞ nan nan ㄋㄢ nang nang ㄋㄤ nao nao ㄋㄠ nei nei ㄋㄟ nen nen ㄋㄣ neng neng ㄋㄥ ni ni ㄋㄧ niang niang ㄋㄧㄤ nian nien ㄋㄧㄢ niao niao ㄋㄧㄠ nie nie ㄋㄧㄝ nin nin ㄋㄧㄣ ning ning ㄋㄧㄥ niu niu ㄋㄧㄡ nong nung ㄋㄨㄥ nou nou ㄋㄡ nu nu ㄋㄨ nü nü ㄋㄩ nuan nuan ㄋㄨㄢ nüe nüeh ㄋㄩㄝ nuo no ㄋㄨㄛ ou ou ㄡ pa p`a ㄆㄚ pai p`ai ㄆㄞ pan p`an ㄆㄢ pang p`ang ㄆㄤ pao p`ao ㄆㄠ pei p`ei ㄆㄟ pen p`en ㄆㄣ peng p`eng ㄆㄥ pi p`i ㄆㄧ pian p`ien ㄆㄧㄢ piao p`iao ㄆㄧㄠ pie p`ieh ㄆㄧㄝ pin p`in ㄆㄧㄣ ping p`ing ㄆㄧㄥ po p`o ㄆㄨㄛ pou p`ou ㄆㄡ pu p`u ㄆㄨ qi ch`i ㄑㄧ qia ch`ia ㄑㄧㄚ qian ch`ien ㄑㄧㄢ qiang ch`iang ㄑㄧㄤ qiao ch`iao ㄑㄧㄠ qie ch`ieh ㄑㄧㄝ qin ch`in ㄑㄧㄣ qing ch`ing ㄑㄧㄥ qiong ch`iung ㄑㄩㄥ qiu ch`iu ㄑㄧㄡ qu ch`ü ㄑㄩ quan ch`üan ㄑㄩㄢ que ch`üeh ㄑㄩㄝ qun ch`ün ㄑㄩㄣ

Pinyin  Wade-Giles Zhuyin ran jan ㄖㄢ rang jang ㄖㄤ rao jao ㄖㄠ re je ㄖㄜ ren jen ㄖㄣ reng jeng ㄖㄥ ri jih ㄖ rong jung ㄖㄨㄥ rou jou ㄖㄡ ru ju ㄖㄨ ruan juan ㄖㄨㄢ rui jui ㄖㄨㄟ run jun ㄖㄨㄣ ruo jo ㄖㄨㄛ sa sa ㄙㄚ sai sai ㄙㄞ san san ㄙㄢ sang sang ㄙㄤ sao sao ㄙㄠ se se ㄙㄜ sen sen ㄙㄣ seng seng ㄙㄥ sha sha ㄕㄚ shai shai ㄕㄞ shan shan ㄕㄢ shang shang ㄕㄤ shao shao ㄕㄠ she she ㄕㄜ shen shen ㄕㄣ sheng sheng ㄕㄥ shi shih ㄕ shou shou ㄕㄡ shu shu ㄕㄨ shua shua ㄕㄨㄚ shuai shuai ㄕㄨㄞ shuan shuan ㄕㄨㄢ shuang shuang ㄕㄨㄤ shui shui ㄕㄨㄟ shun shun ㄕㄨㄣ shuo shuo ㄕㄨㄛ si ssu ㄙ song sung ㄙㄨㄥ sou sou ㄙㄡ su su ㄙㄨ suan suan ㄙㄨㄢ sui sui ㄙㄨㄟ sun sun ㄙㄨㄣ suo so ㄙㄨㄛ ta t`a ㄊㄚ tai t`ai ㄊㄞ tan t`an ㄊㄢ tang t`ang ㄊㄤ tao t`ao ㄊㄠ te t`e ㄊㄜ teng t`eng ㄊㄥ ti t`i ㄊㄧ tian t`ien ㄊㄧㄢ tiao t`iao ㄊㄧㄠ tie t`ieh ㄊㄧㄝ ting t`ing ㄊㄧㄥ tong t`ung ㄊㄨㄥ tou t`ou ㄊㄡ tu t`u ㄊㄨ tuan t`uan ㄊㄨㄢ tui t`ui ㄊㄨㄟ tun t`un ㄊㄨㄣ tuo t`o ㄊㄨㄛ wa wa ㄨㄚ wai wai ㄨㄞ wan wan ㄨㄢ wang wang ㄨㄤ wei wei ㄨㄟ wen wen ㄨㄣ weng weng ㄨㄥ wo wo ㄨㄛ wu wu ㄨ xi hsi ㄒㄧ xia hsia ㄒㄧㄚ xian hsien ㄒㄧㄢ xiang hsiang ㄒㄧㄤ xiao hsiao ㄒㄧㄠ xie hsieh ㄒㄧㄝ xin hsin ㄒㄧㄣ xing hsing ㄒㄧㄥ xiong hsiung ㄒㄩㄥ xiu hsiu ㄒㄧㄡ xu hsü ㄒㄩ xuan hsüan ㄒㄩㄢ xue hsüeh ㄒㄩㄝ xun hsün ㄒㄩㄣ ya ya ㄧㄚ yai yai ㄧㄞ yan yen ㄧㄢ yang yang ㄧㄤ yao yao ㄧㄠ ye yeh ㄧㄝ yi i ㄧ yin yin ㄧㄣ ying ying ㄧㄥ yo yo ㄧㄛ yong yung ㄩㄥ you yu ㄧㄡ yu yü ㄩ yuan yüan ㄩㄢ yue yüeh ㄩㄝ yun yün ㄩㄣ za tsa ㄗㄚ zai tsai ㄗㄞ zan tsan ㄗㄢ zang tsang ㄗㄤ zao tsao ㄗㄠ ze tse ㄗㄜ zei tsei ㄗㄟ zen tsen ㄗㄣ zeng tseng ㄗㄥ zha cha ㄓㄚ zhai chai ㄓㄞ zhan chan ㄓㄢ zhang chang ㄓㄤ zhao chao ㄓㄠ zhe che ㄓㄜ zhen chen ㄓㄣ zheng cheng ㄓㄥ zhi chih ㄓ zhong chung ㄓㄨㄥ zhou chou ㄓㄡ zhu chu ㄓㄨ zhua chua ㄓㄨㄚ zhuai chuai ㄓㄨㄞ zhuan chuan ㄓㄨㄢ zhuang chuang ㄓㄨㄤ zhui chui ㄓㄨㄟ zhun chun ㄓㄨㄣ zhuo cho ㄓㄨㄛ zi tzu ㄗ zong tsung ㄗㄨㄥ zou tsou ㄗㄡ zu tsu ㄗㄨ zuan tsuan ㄗㄨㄢ zui tsui ㄗㄨㄟ zun tsun ㄗㄨㄣ zuo tso ㄗㄨㄛ