Historia Chin
Sławne chińskie postacie historyczne, naukowcy i artyści
|
Prehistoria
Era przedimperialna (feudalna)
Epoka Wiosen i Jesieni
(Chūnqiū, 春秋) 722 - 481 p.n.e.
|
Sūnzǐ (孫子)
Mistrz Sun, Sun Ce (imię honorowe) lub Sun Wu inny zapis Sun Tzu, Sun Tze; ok. 544-496 p.n.e.
Autor najsłynniejszego traktatu wojskowego w historii Chin i świata.
|
|
|
Konfucjusz (孔子)
Zwany też mistrzem Kong
Uznawany za największego mędrca Chin. Założyciel szkoły filozoficznej, zwanej konfucjanizmem.
|
|
Okres Walczących Królestw
(Zhànguó, 戰國) 403 - 222 p.n.e.
|
|
|
Mengzi (孔子)
Powszechnie znany jako Mencjusz, zwany mistrzem Meng.
To jeden z najważniejszych interpretatorów nauk Konfucjusza
|
 |
|
|
Zhuangzi (莊子)
Znany także jako Zhuāng Zhōu (莊周) , a w literaturze anglojęzycznej jako Chuang Tzu.
|
|
|
Qū Yuán (屈原)
ok. 340 - ok. 278 p.n.e.
Słynny poeta patriota, któego rocznica śmierci celebrowana jest piątego dnia piątego miesiąca księżycowego festiwalem smoczych łodzi.
|
|

|
Hán Fēi (韩非)
Zwany też jako Mistrz Han Fei (Hán Fēi zi).
|
 |
|
Wczesna era imperialna 221 pne - 220 ne
Dynastia Qin (秦 -Qín), 221-207
zapis: Qin lub Ch'in, Qín -> China, Chiny
Dynastia Han

|
Sīmǎ Qiān (司馬遷)
żył w latach ok. 163-85 p.n.e
Sima Qian - autor najsłynniejszego dzieła historycznego pt. "Zapiski historyczne" |
 |
|
|
Zhāng Qiān (張騫)
ok. II w. pne
Dyplomata słynny z sukcesów w misjach w Azji Środkowej. |
|
Wieki średnie 220-581 n.e.
Epoka Trzech Królestw
(三國 - Sān guó) 220 280
|
Cáo Cāo (曹操)
155-220 n.e.
Cao Cao to słynny strateg dyplomata i mąż stanu; przeciwstawiał się rosnącym w siłę lokalnym włądcom, których stutusięczną armię pokonał siłami zaledwie 20 tys. w słynnej bitwie pod Guandu. |
|
|
Zhūgě Liàng (諸葛亮)
181-234 n.e.
Zhuge Liang to wybitny strateg i dyplomata. W poszukiwaniu wiedzy prowadził pustelnicze życie w Longzhong, prow. Hubei. To on doradził Liu Bei połączenie sił z Sun Quan przeciw Cao Cao, czego rezultatem była zwycięska dla Liu Bei bitwa u Czerwonych Klifów. |
|
Dynastia Jin
(晉 - Jìn) 265 420
|
Wáng Xīzhī (王羲之)
321-379
Najsłynniejszy wczesny mistrz kaligrafii |
|
|
Gù Kǎizhī (顧愷之)
345-406
Słynny malarz okresu dynastii Jin. |
|
Okres Szesnastu Królestw
(十六國 Shí liù guó) 304 439
Podział na północ i południe
(南北朝 - Nán bĕi cháo) 420 589
|
Táo Yuānmíng (陶淵明)
żył w latach 365-427
Tao Yuanming - jeden z najsławniejszych poetów chińskich, znany ze swej niechęci do życia dworskiego i urzędniczego. Autor opowieści "Utopia" |
 |
|
Era imperialna 581-907
Dynastia Sui 隋 - Suí) 581 - 618
Dynastia Tang (唐 - Táng) 618 - 907
|
Wǔ Zétiān (武則天)
Cesarzowa Wu, 624-705
Pierwsza kobieta cesarz. |
|

|
Xuánzàng (玄奘)
mnich buddyjski znany także jako San Zang lub Tripitaka.
Odbył on podróż do Indii w latach 629-645, powracając z wieloma pismami buddyjskimi, z których wiele osobiście przetłumaczył. |
 |
Więcej o Xuanzangu tutaj. |
|
907-979
Okres pięciu dynastii północnych
(五代 Wŭ dài) 907 960
oraz Dziesięciu państw na południu
(十國 - Shí guó) 902 979
Trzecia era cesarska 960-1367
Dynastia Song (宋 Sòng) 960 1279
D. Północna Bĕi sòng 北宋 960 1127, D. Południowa Nán sòng 南宋 1127 1279
Liao (遼 - Liáo) 947 1202
Dynastia Wschodnia 東遼 947 1125 , Dynastia Zachodnia 西遼 1125 1201
Xī xià 西夏 1032 1227
Jīn 金 1115 1234
Yuán 元 1277 1367
|
Zhū Xī (朱熹)
znany także jako Miztrz Zhu (朱子, Zhū Zǐ); 1130-1200
Główny twórca Neo-konfucjanizmu |
|
Okres nowoczesny:1368 do 1911
Míng 明 1368 1644

|
Zheng He (鄭和)
(1371-1435) dowódca ekspedycji morskich .
Odbył łącznie siedem podróży, docierając m. in. do wschodnich wybrzeży Afryki. |
 |
Więcej o wyprawach Zheng He tutaj. |
|
Qīng 清 1644 1911
|
Wáng Yángmíng (王陽明)
1472-1529
Filozof który przeciwstawił się "wnikaniu w naturę rzeczy" filozofa Zhu Xi. |
|
Okres postimperialny: 1911 -
Republika Chińska
Zhōng huá mín guó 中華民國 1912 - ????
|
Sūn Yìxiān (孫逸仙)
PL Sun Jat-sen, ang. Sun Yat-sen, imię z domu Sūn Zhōngshān (孫中山) .
Polityk, założyciel Guomindang (GMD, Partii Narodowej), pierwsze prezydent Republiki Chińskiej |
|
Chińska Republika Ludowa
(中華人民共和國 - Zhōng huá rén mín gòng hé guó)1949 - ????
|
Máo Zédōng (毛澤東)
in. Przewodniczący Mao; 1893-1971
Założyciel i przywódca Chińskiej Partii Komunistycznej. |
|