Cesarski system egzaminacyjny

 

科舉 (kē jǔ) Egzaminy cesarskie

   Począwszy od czasów panowania dynastii Sui rząd cesarski wybierał urzędników spośród tych, którzy pomyślnie zdali egzaminy urzędnicze.
W czasach dynastii Tang zaczął obowiązywać system egzaminów zwyczajnych i nadzwyczajnych. Zwyczajne były przeprowadzane każdego roku. Egzaminy nadzwyczajne – nieco mniej ważne – były ogłaszane edyktem cesarskim i sam cesarz zajmował stanowisko naczelnego egzaminatora.

   Dorocznie przeprowadzany egzamin prowadzono na wielu różnych poziomach trudności

秀才Xiùcai Uczony/urzędnik, który pomyślnie przeszedł egzamin na poziomie powiatu. W języku chińskim xiucai oznacza też tyle co 'sprawny pisarz, utalentowany człowiek.

明經 míng jīng Tytuł honorowy dla osoby, która pomyślnie zdała egzamin cesarski na poziomie mingjing W języku chińskim to także osoba biegła w pismach klasycznych.

進士 jìnshì Osoba która zdała egzamin na najtrudniejszym poziomie – jinshi.

   Do egzaminów przystępowały dwa rodzaje kandydatów:

生徒 shēng tú Najzdolniejsi studenci wyznaczani przez poszczególne akademie i uniwersytety. Słowo shengtu oznacza po prostu studentów, uczniów.

鄉貢 xiāng gòng Kandydaci wyłonieni w czasie egzaminów przeprowadzanych na poziomie gminnym i powiatowym. Xiang oznacza obszar wiejski, poza miastem, miasteczko prowincjonalne; gong to kontrybucja, wkład, trybut.

   W czasach dyanstii Tang, kandydaci, którzy zdali egzamin, byli ponownie „maglowani” przez tzw. Komisję Rytuałów, która przydzielała im stanowiska i tytuły w zależności od wyniku egzaminów i osobistych talentów.

   System egzaminów przeszedł dwie większe zmiany: w czasach dynastii Song test z poezji został zastąpiony testem z polityki. Druga zmiana zaszła w czasie dynastii Ming. Wprowadzono wymóg, aby wszystkie odpowiedzi zostały podane w formie ośmioczęściowego eseju. Przystępujący do egzaminów nie mogli wyrażać własnych opinii. Pytania stawiane przed zdającymi ściśle dotyczyły Klasyków Konfucjańskich.

   Wraz z nieuchronnym nadchodzeniem ery nowoczesnej wiedza ta stawała się coraz bardziej sztywna i nieadekwatna do zarówno przemian społecznych jak i rzeczywiście potrzebnych umiejętności ludzi mających zarządzać państwem.