Opera pekińska
Opera pekińska to najsłynniejsza odmiana opery chińskiej. Maski używane w przedstawieniach tej opery stały się ikoną chińskiej kultury. Sztuka ichmalowania jest ceniona bardzo wysoko i wymaga kształtowanego latami kunsztu.
Opera pekińska jest bardzo symboliczna i alegoryczna. Niemal nie używa się w niej dekoracji, a miejsce i czas akcji określa zazwyczaj muzyka. Aktorzy dla oddania sytuacji posługują się symbolicznymi rekwizytami i tak na przykład bat w ręku oznacza jazdę konną, wiosło przeprawianie się przez rzekę, chorągwie za plecami prowadzenie oddziału wojskowego. Funkcję i pozycję społeczną postaci ukazują noszone przez aktorów stroje, zaś maski – charakter granej postaci. Maska czerwona oznacza człowieka uczciwego, biała kłamcę, żółta wojownika, zaś złota bóstwo. Również ruchy aktorów są ściśle określone kanonami. Strach ukazywany jest przez wymachiwanie rękami nad głową, zaś złość poprzez wciągnięcie głowy między ramiona. Wszystkie te elementy sprawiają, że dla niebędącego Chińczykiem widza opera pekińska jest zazwyczaj zupełnie niezrozumiała.
Technikalia
Scena w operze pekińskiej jest prostokątna, z trzech stron otwarta dla widzów, a z czwartej zasłonięta. Sceny budowano zazwyczaj przy świątyniach lub herbaciarniach, popularne były także wędrowne zespoły grające na rynkach i placach. Czasami scena była dostępna widzom ze wszystkich czterech stron. W zależności od aranżacji, scenę mogła podzielić na dwie części kotara shoujiu.
Aktorzy opery pekińskiej poza umiejętnościami dramatycznymi posiadają zazwyczaj także doskonałe umiejętności muzyczno-wokalne i akrobatyczne, gdyż wymagają od nich tego reguły przedstawienia. W przeszłości postacie kobiece były odgrywane przez mężczyzn.
Kostiumy a to ręcznie szyte, haftowane tradycyjnymi wzorami szaty. Do ich wykonania przykładano szczególną uwagę.
Typy postaci:
 |
Sheng (生) – postaci męskie, z reguły pozytywne. Dzielą się na dwie pary: wojskowe (wu 武) i cywili (wen 文) oraz starych (laosheng 老生) i młodych (xiaosheng 小生). |
 |
Dan (旦) – postaci kobiece: obdarzone cnotami (zhengdan 正旦), kobiety złe i zepsute, często [też] służące i kurtyzany (huadan 花旦), stare (laodan 老旦), i biegłe w taichi - walce z cieniem (daomadan 刀馬旦). |
 |
Jing (净, dosł. czysty) – to charakterystyczne, wyróżniające sie spójnością charakterologiczną postaci męskie. Przeważnie są to wojskowi. Dzielą się na kilka kategorii: cnotliwi (zhengjing 正净) tacy jak sędzia Bao Zheng, tzw. Erhualian (fujing 副净), oraz wojskowi (wujing 武净), na przykład Cao Cao, Guan Yu. |
 |
Chou (丑) – postaci komiczne. ODgrywają raczej pomniejsze, mniej istotne dla głównego wątku role. Nie śpiewają, a jedynie recytują. Dzielą się na dwie kategorie: postaci komediowe cywilne (wenchou文丑) oraz akrobatyczno-walczące (wenchou 武丑) |
 |
Mo – postaci drugoplanowe. |
Charakteryzacja i makijarz twarzy postaci jing i chou jest wielkim wyzwaneim dla charakteryzatora. Namalowane na twarzy linie muszą odzwierciedlać charakter postaci, a także umożliwiać aktorowi grę na scenie. Szczególnym wyzwaniem są postaci jing i chou, których zmienność musi być szczególnie widoczna dla widzów. Postaci kategorii jing, przejawiajace bohaterstwo i wielki temperament stają się więc często pokazem kunsztu zespołu wspierającego aktorów.
Maski i to co symbolizują
Wzory wymalowane na maskach w operze chińskiej mają ściśle określoną symbolikę. Wyznaczją one typ postaci oraz jej osobowość. Każdy z kolorów w określony sposób podkreśla zachowanie i słowa postaci.
Biały kolor może symbolizować kilka różnych cech:
- może wskazywać na bohatera o posiwiałych włosach lub oficera armii.
- okrótnego i podstępnego, a także zawziętego wojownika
- eunucha, aby podkreślić ich zniewieśćiałość i zdradzieckość
- buddyjskiego mnicha, wyszkolonego i sprawnego w walce.
Żółty kolor symbolizuje brutalność, charyzmę i skłonność do niecnych knowań
Fiolet/różowy: symbolizuje lojalność szlachetność i szczerość.
Czerwony: jeśli jest kolorem dominującym symbolizuje lojalność, wierność i odwagę.
Czarny kolor symbolizuje wytrwałość, uczciwość i zuchwałość
Niebieski: symbolizuje odwagę, upór i krnąbrność.
Zielony: symbolizuje odwagę, brutalność, despotyzm, porywczość i drażliwość i skłonność do wybuchów.
Znane postacie historyczne na scenie
 |
Generał Guan Yu, służacy władcy Shu - jednego z Trzech Królestw. Był ceniony za oddanie krajowi oraz dotrzymywanie denego słowa. |
 |
Shan Xiongxin to jeden z ostatnich przeciwników sięgającej po włądzę cesarską dynastii Tang. Ceniony jest za wytrwałość: z Tangami walczył na długo po tym, jak sprawę porzucili jego towarzysze broni. |
 |
Najbardziej charakterystyczną postacią noszącą zieloną maskę (odwaga, przebiegłość) to przywódca rozbójników zwany "tygrys o zielonej twarzy". |
|
Piękno opery
Muzyka w operze pekińskiej może być podzielona na dwa rodzaje: xipi oraz erhong. W obu wariantach w użyciu są instruenty dęte, smyczkowe i perkusyjne:
 |
 |
 |
 |
| Jinghu 京胡 - dwustrunowa lutnia |
Yueqin 月琴 (dosł. księżycowa lutnia) rodzaj lutni o czterech strunach. |
Sanxian 三弦 - lutnia o trzech strunach |
Suona 嗩吶 |
Pozostałe:
| |
|
|
|
|
| bębny |
flet |
cymbały |
duże gongi |
małe gongi |
