Idiomy chińskie

   Język chiński pełen jest przypowieści, przenośni, fraz, przysłów, które odnoszą się do dawnych wydarzeń, legend, i postaci – prawdziwych, osnutych mgłą legendy i zupełnie zmyślonych. Wiele powiedzeń zaczerpniętych z dzieł Konfucjusza, Mencjusza, Laozi oraz innych starożytnych mędrców i poetów stało się elementami języka codziennego. Niezliczoną ilość przysłów przekazywanych ustnie, wykorzystano w powieściach i kronikach, które zyskały sławę dopiero setki lat później. Wszystkie te sentencje te wtopiły się w język, a czasam zmieniły znaczenie i zagubiły odniesienie do tego co pierwotnie opisywały. Często sami Chińczycy nie są w stanie podać pierwotnego znaczenia, a tym bardziej pochodzenia jakiejś frazy bądź idiomu. Zdarza się też, że znane przysłowie jest rozumiane i używane w zdaniu na różne sposoby, mimo że ludzie je używajcy potrafią prawidłwo wskazać źródło wraz z sensem opowieści, z której przysłowie lub chengyu się wywodzi.

   Sentencje zamieszczone poniżej to w większości czteroliterowe wyrażenia, tzw. chengyu 成語. Często w dłuższe przysłowie spotykane w mowie potocznej wbudowane jest chengyu, zdarza się też, że popularny fragment dzieła literackiego zostaje przemieniony w wyrażenie (najczęściej czteroznakowe), które zaczyna samodzielny byt w świecie języka potocznego, zmieniając lub zniekształcając często swój sens.

chéngyǔ (成語) idiom lub związek frazeologiczny, najczęściej czteroznakowy

Uwagi:

1. Chengyu otwierają się w nowym oknie – każdy w osobnym. Od lewej strony umieszczamy znaki tradycyjne, w nawiasie – uproszczone, jeśli takowe w wyrażeniu występują.
3. Niektóre idiomy mogą być popularne i rozpoznawane natychmiast tylko w niektórych regionach, inne zaś zna każdy napotkany na ulicy przechodzień. Taki podział jest jednak bardzo umowny. Chengu występują w jezyku chińskim w olbrzymich ilościach. Jedną z miar wykształcenia i zainteresowań człowieka jest ilość chengyu, jakie jest w stanie rozpoznać, a także użyć w konwersacji.
Osoby lubiące klasyczne teksty, bądź lepiej wykształcone mogą nawet znać opowieść, wydarzenie, utwór literacki lub anegdotę, która za idiomem się skrywa.

Wejście

 

Chengyu na ten tydzień:

風雨同舟 (风雨同舟) fēngyǔtóngzhōu wspólnie znosić przeciwności losu

 

 

Archiwum chengyu
część 1

進退兩難 (进退两难) jìn tuì liǎng nán dylemat; i tak źle i tak niedobrze

 

官官相護 (官官相护) guān guān xiāng hù kurwa kurwie łba nie urwie (dosł. urzędnicy chronią się nawzajem)

 

胸有成竹 xiōng yǒu chéng zhú mieć przygotowany przemyślany plan lub fortel

 

志在必得 zhìzàibìdé być zdeterminowanym aby coś osiągnąć

 

獨行其是 (独行其是) dú xíng qí shì iść własną drogą niezależnie od opinii innych ludzi

 

炎黃子孫 炎黄子孙 Yán-Huáng zǐsūn Potomkowie cesarzy Yan i Huanga; Chińczycy

 

鑽牛角尖 (钻牛角尖) zuān niújiǎojiān dzielić włos na czworo; zabrnąć w ślepy zaułek

 

觀往知來 ( 观往知来) guān wǎng zhī lái Złe przepowiednie niestety się spełniły.

 

不幸而言中 bùxìng ér yánzhòng Złe przepowiednie niestety się spełniły.

 

出神入化 chū shén rù huà osiągnąć szczyt doskonałości, stać się niezrónanym mistrzem, uduchowić się

 

抽薪止沸 chōu xīn zhǐ fèi przedsiewziąć drastyczne środki aby coś powstrzymać; uderzyć w źródło kłopotów

 

藏龍臥虎 ( 藏龙卧虎) cáng lóng wò hǔ niezauważony talent, dosł. przyczajony tygrys ukryty smok

 

破釜沉舟 pò fǔ chén zhōu zniszczyć kotły i spalić łodzie (usuwając sobie drogę odwrotu)

 

學富五車 (学富五车) xué fù wǔ chē być bogatym w wiedzę

 

秉要執本 (秉要执本) bǐng yào zhí běn pojąć kluczowe kwestie

 

身體力行 (身体力行) shēn tǐ lì xíng czynić to co się mówi

 

不可思議 (不可思议) bù kě sī yì niepojęty; niewiarygodny

 

無師自通 (无师自通) wúshīzìtōng zdobyć umiejętność bez nauczyciela, być samoukiem

 

不識之無 (不识之無) bùshízhīwú być analfabetą, niepiśmiennym

 

別具隻眼 (别具只眼) bié jù zhī yǎn Widzieć to czego inni nie widzą

 

圖窮匕見 (图穷匕见) túqióngbǐxiàn Po odwinięciu mapy pokazuje się sztylet.

 

羽扇綸巾 (羽扇纶巾) yǔshàn'guānjīn spokojny (o dowódcy); mistrz strategii

 

開物成務 (开物成务) kāi wù chéng wù Postępować w kompetentny (podparty wiedzą) sposób.

 

寓教於樂 (寓教于乐) yù jiào yú lè Uczyć i bawić jednocześnie.

 

一面之緣 (一面之缘) yīmiànzhīyuán Spotkanie, które wyrokiem przeznaczenia nigdy się nie powtórzy.

 

目不斜視 (目不斜视) mùbùxiéshì Nie dać odwrócić swojej uwagi, patrzeć prosto przed siebie.

 

觸類旁通 (触类旁通) chù lèi páng tōng Zrozumieć dzięki usłyszeniu analogii.

 

不忘溝壑 (不忘沟壑) bù wàng gōu hè Być zdeterminowanym aby oddać życie za ojczyznę.

 

不眠不休 bù mián bù xiū Bez snu ani odpoczynku

 

頑石點頭 (顽石点头) wán shí diǎn tóu Nawet najoporniejszy da się przekonać

 

奸心畢露 (奸心毕露) jiān xīn bì lù [Wydobyć] czyjeś [złe] intencje na wierzch.

 

仇亦可師 (仇亦可师) chóu yì kě shī Oświecać [naukami] tylko tych, którzy wiedzy są chętni.

 

不憤不啟 ( 不愤不启) bù fèn bù qǐ Oświecać [naukami] tylko tych, którzy wiedzy są chętni.

 

心誠則靈 (心诚则灵) xīn chéng zé líng Pracować tylko wtedy, gdy wierzy się w cel tej pracy..

 

見微知著 (见微知著) jiàn wē izhī zhù Zobaczyć drobiazg i zrozumieć co przyniesie przyszłość.

 

沉迷不悟 chén mí bù wù Odmawiać zrozumienia, uparcie tkwić w błędzie

 

耳濡目染 ěr rǔ mù rǎn Być pod wpływem swojego otoczenia.

 

痴心妄想 chī xīn wàng xiǎng Myślenie życzeniowe; marzenie ściętej głowy.

 

Więcej chengyu znajduje się TUTAJ